CEYLANPINAR TARIM İŞLETMESİ'NDEKİ SİYAH-BEYAZ ALACA IRKI İNEKLERİN LİNEAR (DOĞRUSAL) TİP ÖZELLİKLERİ İLE SÜT VERİMLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİLER

Abstract

Bu araştırma, Ceylanpmar Tarım İşletmesinde bulunan ilk laktasyondaki toplam 100 baş Siyah-Beyaz Alaca ırkı inekte toplam puan, linear tip özellikleri (LTÖ) ve süt verimi arasındaki ilişkileri tespit etmek amacıyla yapılmıştır. İneklerin puanlanmasında toplam puan 65 ile 99 arasında, LTÖ'ne ait puanlar da 1 ile 9 arasında yer almıştır. Holştayn ırkı ineklerde belirlenen toplam puan 81.38 olup, linear tip özelliklerinden (LTÖ) boy (B) için 3.11, vücut derinliği (VD) için 5.08, sağrı meyili (SM) için 4.00, sağrı genişliği (SG) için 5.75, kas gelişimi (KG) için 4.60, arka bacak yapısı (ABY) için 5.47, ayak yapısı (AY) için 6.48, ön meme bağlantısı (ÖMB) için 6.12, ön meme başı yerleşimi (ÖMBY) için 6.31, ön meme başı uzunluğu (ÖMBU) için 5.36, meme derinliği (MD) için 6.36, arka meme yüksekliği (AMY) için 6.43 ve suspansor ligament (SL) için de 4.93'lük puanlar elde edilmiştir. LTÖ'nden olan VD, AY, ÖMB, ÖMBU, AMY ve SL için 0.03 ile 0.23 arasında, B için 0.30, KG için 0.45, SG için 0.53 ve ÖMBY için de 0.57'lik kalıtım dereceleri tahmin edilmiştir. Ayrıca toplam puan ve süt verimine ait kalıtım dereceleri de sırasıyla 0.10 ve 0.16 olarak bulunmuştur. 305 günlük süt verimi ile KG, ABY, SL ve toplam puan arasında 0.21 - 0.35 arasında ve istatistiki anlamda önemli ( p < 0.05 ve 0.01 ); toplam puan ile VD, KG, ABY ve MD arasında -0.29 ile 0.38 arasında istatistiki anlamda önemli ( p < 0.05 ve 0.01 ) fenotipik korelasyonlar hesaplanmıştır. LTÖ arasında fenotipik korelasyon değerleri en düşük vücut derinliği ile meme derinliği arasında -0.29 ( p < 0.01 ) ve en yüksek kas gelişimi ile vücut derinliği arasında 0.36 ( p < 0.01 ) bulunmuştur. LTÖ ile 305 günlük süt verimi arasında -0.44'den 0.69'a kadar değişen genetik korelasyonlar tahmin edilmiştir. Linear tip özellMerinin kendi aralarındaki hesaplanabilen genetik korelasyon değerleri genellikle orta derecede bulunmuş olup, bu değerler, vücut derinliği ile ön meme başı uzunluğu arasında 0.58 ve ön meme başı uzunluğu ile ön meme başı yerleşimi arasında -0.80 olarak88 hesaplanmıştır. Diğer özellikler arasındaki genetik korelasyonlar ise, bu değerler arasında yer almıştır. Sonuç olarak, Ceylanpmar Tarım İşletmesi'nde bulunan ilk laktasyondaki Siyah-Beyaz Alaca Irkı ineklerde, araştırma sonucunda tespit edilen orta ve yüksek derecedeki kalıtım dereceleri ile fenotipik ve genetik korelasyonların, ineklerin süt verimlerini artırmaya yönelik seleksiyon uygulamalarında kullanırnının faydalı olabileceği kanaatine varılmıştır. Ayrıca bu çalışmanın benzer çalışmalara örnek teşkil edeceği ve müteakip çalışmaların daha fazla inekle yapılmasının daha yararlı olacağı gerçeği de ortaya konulmuştur.The aim of this study was to determine the relationships between final score, linear type traits (LTT) and milk yield of Holstein cows bred at Ceylanpinar Agricultural Station. Final score of cows were given from 65 to 99, and scores from 1 to 9 was used for LTT. In the study, the average final score was 81.38, stature (S) was 3.11, body depth (BD) was 5.08, pelvic angle (PA) was 4.00, pelvic width (PW) was 5.75, dairy form (DF) was 4.60, rear legs (RL) was 5.47, foot shape (FS) was 6.48, the attachment of front udder (AFU) was 6.12, the placement of front teat (PFT) was 6.31, the length of front teats (LFT) was 5.36, udder depth (UD) was 6.36, the height of rear udder (HRU) was 6.43 and suspansor ligament (SL) was 4.93. Heritabilities for LTT were from 0.03 to 0.23 for BD, FS, AFU, LFT, HRU and SL; 0.30 for S; 0.45 for DF; 0.53 for PW and 0.57 for PFT. Heritabilities for final score and milk yield were 0.10 and 0.16 respectively: Phenotypic correlations between milk yield and DF, RL, SL and FS were from 0.21 to 0.35 ( p < 0.05 and 0.01 ), between final score and BD, DF, RL, UD were from -0.29 to 0.38 ( p < 0.05 and 0.01 ). The lowest phenotipic correlations between the LTT was obtained from UD and BD ( -0.29, p < 0.01 ) and the highest from BD and DF ( 0.36, p < 0.01 ). Genetic correlations between milk yield and LTT were from -0.44 to 0.69. Middle genetic correlations between LTT were noticed. Of these correlation the one between body depth and the length and placement of front teats was 0.58. Correlation between length and placement of front teats was -0.80. Genetic correlations among of other traits were between these values. In conclusion, this study may indicate that in Holstein cows bred in Ceylanpinar Agricultural Station obtained middle and high fenotipic and genetic correlations between some LTT and milk yield showed that these characteristics may use for selection directed towards milk yield. However, similar studies carried on larger mumber of cows may also be useful.