ERMENi KiMLiGiNiN iNŞASlNDA KiLiSENiN ROLü

Abstract

Ermeni tarihinin ilk dönemi üzerinde-çalışan bütün araştırmacıların kabul ettiği şekliyle .Hıristiyanlığa geçmezden önce Part kültürünün, Ermeni toplumu üzerindeki etkisi Sasaniler ile Ermeniler arasında müşterek bir din olan Zerdüştlükten kaynaklanır. Ermenilerin arasına Hıristiyanlığın girmesi, onlan yavaş yavaş Zerdüştlükten uzaklaştırdı. Ermenistan'da eski Zerdüşt mabetierinin toprakları, yeni Hıristiyan kiliselerine devredildi ve her tarafa tahta haçlar dikildi. Aziz Kirkor, başta Kral Tirdat olmak üzere birkaç yabancı din adamının da desteğini alarak bölgedeki ahalinin büyük bir kesimine Hıristiyanlığı öğretti. Böylece Parttı Kirkor, Ermenistan bölgesinde ki, farklı etnik unsurlara mensup insanları, Hıristiyanlık ortak paydası altında cemaat hüviyetine kavuşturdu. Ermeni Kilisesinin, Kalkeden kararlarına karşı çıkmasında Greklere ve Romatılara . karşı ulusal ve dini bağımsızlıklarını koruma kaygısı, belirleyici bir etken oldu. Bu kararların politik sonuçları çok ötelere uzandı. Kayseri'den kopuşa Kalkeden'un reddinin de eklenmesiyle Ermeni Kilisesi dini açıdan tecritte kalmasına neden oldu. Onun ilk iman esaslarını kıskançlıkla koruması, Ermeni Kilisesi etrafında oluşan Gregoryen Hıristiyanlığın daha da şekillenmesine sebep olduğu gibi dini kültür otonemisine kavuşmasını da sağladı.