ŞEKİL HATIRLAMALI CUALNİ ALAŞIMLARI ÜZERİNDE ISIL İŞLEM ETKİLERİNİN İNCELENMESİ

Abstract

Bakır bazlı şekil hatırlamalı alaşımların yan kararlı p -fazları dönüşüm öncesi ve sonrası termal davranışlara oldukça duyarlıdır. Bu termal davranışlar alaşımların morfolojisi ve dönüşüm sıcaklıkları veya diğer dönüşüm parametreleri üzerinde önemli değişimlere sebep olabilmektedir. Bu çalışmada, Cu-%llAl-%3.82Ni ile Cu-%llAl-%3.38Ni alaşımları üzerinde termal davranışların ve mekaniksel zor uygulaması altında yaşlandırmanın etkileri diferansiyel tarama kalorimetresi (DSC) tekniği ve metalografik gözlemler kullanılarak incelendi. Numunelerin elektriksel direnç, mağnetik ve termal iletkenlik özelliklerinin zora karşı değişimleri incelendi. P-faz bölgesinden farklı ortamlara soğutulan numunelerin dönüşüm sıcaklıklarının değiştiği gözlendi. Bununla beraber entalpi ve entropi değişiminde ise martensit fazdaki entropi değişiminin, ana fazın entropi değişiminden daha büyük olduğu görüldü. Mağnetik ölçümlerden numunelerin paramağnetik özelliğe sahip olduğu görüldü. Farklı ısıtma hızı ölçümlerinden, ısıtma hızının arttırılmasıyla, ters dönüşüm sıcaklıklarının arttığı gözlendi. Mikroskopta, tane yapılan gözlendi; martensite plakaları, v-tipi martensite yapılan, çökelti fazlan bulundu. Anahtar Kelimeler: CuAlNi alaşımları, şekil hatırlama olayı, dönüşüm sıcaklıklan, entalpi ve entropi değişimi, zor.

Metastable P-phases of copper-based shape memory alloys are very sensitive to thermal treatments before and after the transformation. These thermal treatments may cause important changes on morphologic properties and transformation temperatures or on the other transformation parameters of the alloys. In this study, thermal treatments effects and aging under mechanically applied stress on two Cu-ll%Al-3.82%Ni and Cu-ll%Al-3.38%Ni (in weight) have been investigated by using differantial scanning calorimetry (DSC) technique and metallographic observations. Electrical resistance, magnetic and thermal conductivitiy properties of samples have also been examined. It was observed that the transformation temperatures of the samples which were cooled in different parts apart from the P-phases area changed. However in enthalpy and entropy change, entropy change in martensite phase was observed to be higher than the entropy change of main phase. The magnetic measurements showed that the samples have paramagnetic property. From the various heating rate measurments, it was observed that the reverse transformation temperatures were increased by the increase of the heating rate. The grain structures were observed; plate martensites, v-type martensite structures, precipitation phases were found. Key words: CuAINi alloys, shape memory effect, transformation temperatures, enthalpy and entropy change, stress.