KÜRESELLEŞME EKSENİNDE BÖLGESELLEŞME EĞİLİMLERİ: TÜRKİYE, İRAN VE RUSYA ÖRNEĞİ

Abstract

Küreselleşme son yüzyıla damgasını vuran, dünyanın küresel bir köy haline gelmesine neden olan dalgalardan biridir. Dünyanın tek bir pazar haline gelmesi ve rekabetçi piyasaların oluşması, bilgi ve iletişim teknolojisinin baş döndürücü bir hızla gelişmesi, sosyo-kültürel alanda kitle kültürlerinin oluşması, güç ve güvenlik kavramlarının değişmesi gibi birçok açıdan değişim ve dönüşümlerin yaşanması ile birlikte toplumsal hayatı etkileyen onlarca sorun da ortaya çıkmaya başlamıştır. Temelleri 16. yüzyılda atılan ulus devlet ise çığ gibi büyüyen sorunlar karşısında tek başına çözüm üretemez hale gelmiştir. Bu çaresizlik ve yetersizlik ulus devleti, kendisine coğrafi, sosyo-kültürel, ekonomik, tarihsel vb. açıdan yakın gördüğü diğer devletler ile işbirliğine sürüklemiştir. İlk olarak ekonomik, siyasi, enerji, sosyo-kültürel ve güvenlik açısından geliştirilen işbirliği zamanla ülkeler arasında bölgesel işbirliği, bölgesel bütünleşme ve bölgesel birlik oluşturma boyutuna kadar ulaşmaktadır. Bölgeselleşme içinde bulunan devletler küresel bir köy haline gelen dünyada ekonomik, siyasi, enerji ve askeri açıdan çok daha güçlü hale gelmiştir. Bu güç yalnızca kendi alanlarında değil; etki ve nüfuz alanlarında bulundurdukları tüm bölgelerde geçerli olmaktadır. Bu araştırmada küreselleşmenin ekseninde şekillenen bölgeselleşme eğilimlerini Türkiye, İran ve Rusya örneği ile ortaya koyarak, üç ülke arasındaki ekonomik, enerji, siyasi ve güvenlik alanındaki çok boyutlu işbirliğini gerektiren sebepleri tüm boyutlarıyla açıklamak ve bu çok boyutlu işbirliğinin zamanla bölgeselleşmeye dönüşebileceğine dair öngörüyü argümanlaştırmak ve geleceğe yönelik tahminlerde bulunmak amaçlanmaktadır. Bu kapsamda çalışma dört ana bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Araştırmanın birinci bölümünde çalışma hakkında ayrıntılı bilgiler verilmiş olup, ikinci bölümde küreselleşme ile ilgili açıklamalar yapılmıştır. Üçüncü bölümde ise küreselleşme ekseninde şekillenen bölgeselleşme hakkında detaylı bilgiler verilmiştir. Araştırmanın son bölümünde ise bölgeselleşeme eğilimleri Türkiye, Rusya ve İran örneğinde incelenmiştir. Birincil ve ikincil kaynaklar kullanılarak oluşturulan bu araştırmada küreselleşmenin getirdiği değişimlere ve sorunlara yönelik bölgeselleşmenin bir tamamlayıcı olarak ortaya çıktığı savunulmuştur. Araştırmanın sonunda Türkiye, Rusya ve İran arasındaki ilişkilerin de uluslararası alanda yaşanan sorunlarla paralel bir şekilde geliştiği ve 2000'li yıllardan günümüze kadar olan süreçte Türkiye, İran ve Rusya arasında çok boyutlu bir işbirliğinin oluştuğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Küreselleşme, Bölgeselleşme, Türkiye, İran, Rusya

Globalization is one of the waves that has marked the last century, causing the world to become a global village. The world has become a single market and the formation of competitive markets, the development of information and communication technology at a dizzying pace, the formation of mass cultures in the socio-cultural area, the changing of the concepts of power and security, as well as the changes and transformations in many respects started to appear. The nation-state, whose foundations were laid in the 16th century, has not been able to produce solutions solely in the face of the avalanches. This desperation and inadequacy of the nation-state, the geographical, socio-cultural, economic, historical and so on. In terms of close cooperation with other states. Firstly, economic, political, energy, socio-cultural and security developed cooperation has reached to the level of regional cooperation, regional integration and regional unity among countries. States in regionalization have become much stronger in terms of economic, political, energy and military in the world which has become a global village. This power is valid not only in their area, but in all regions where they have influence and influence. In this study, globalization axis shaped regionalization trends in Turkey, Iran and putting up with Russia instance, economic between the three countries, energy, political and security reasons that require multi-dimensional cooperation in the field explain in all its dimensions, this multidimensional argümanlaştır prediction that it might return to cooperation once regionalization and the future It is intended to make predictions. In this context, the study consists of four main sections and results. In the first part of the study, detailed information about the study is given and in the second part, explanations are made about globalization. In the third chapter, detailed information is given about the regionalization shaped on the axis of globalization. In the last part of the research regionalization tendency Turkey, Russia and Iran have been examined for example. Primary and defended emerged regionalization as a complement for globalization brought changes and problems in this research created using secondary sources, at the end of the research, Turkey, Russia and the relations between Iran also is developed in parallel with problems in the international arena and in the process to present the 2000s, Turkey It has been seen that multi-dimensional cooperation between Iran and Russia has occurred. Keywords: Globalization, Regionalization, Turkey, Iran, Russia