Hemşirelik öğrencilerinin organ bağışı ve nakline ilişkin bilgi, tutum ve farkındalık düzeyleri: Karma yöntemli bir çalışma

Abstract

Bu çalışma, hemşirelik öğrencilerinin organ bağışı ve nakli konusundaki bilgi, tutum ve farkındalık düzeylerini nicel ve nitel verilerle belirlemek ve organ bağışına ilişkin görüş ve önerilerini ortaya koymak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Karma yöntemli, tanımlayıcı-kesitsel tasarımdaki araştırma Aralık 2024–Mart 2025 tarihleri arasında Hakkari Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Bölümü’nde yürütülmüş ve uygun örnekleme yöntemiyle 24 öğrenci çalışmaya dâhil edilmiştir. Veriler kişisel bilgi formu ile organ bağışı ve nakline ilişkin bilgi, tutum ve farkındalık formu kullanılarak toplanmış; nicel veriler sayı ve yüzde ile, nitel veriler içerik analiziyle değerlendirilmiştir. Katılımcıların tamamı organ bağışının gerekli olduğuna inandığını belirtmiş, %79.2’si bağış yapmayı düşündüğünü ifade etmiş; ancak yalnızca %8.3’ü fiilen organ bağışında bulunduğunu bildirmiştir. Nitel bulgularda organ bağışı çoğunlukla “hayat kurtarma/yeni bir umut” ve “toplumsal sorumluluk” olarak tanımlanırken, korku, aile rızası ve süreçle ilgili belirsizlikler bağış davranışını sınırlayan başlıca etmenler olarak öne çıkmıştır. Sonuç olarak, hemşirelik öğrencilerinin organ bağışına yönelik bilgi ve tutumları olumlu olmakla birlikte bağış davranışı düşüktür. Bu nedenle hemşirelik eğitiminde organ bağışı ve nakli konusunun yapılandırılmış ve uygulama temelli biçimde ele alınması önerilmektedir.