KAZAK DESTANLARINDA İNANÇ VE İNANIŞLAR

Abstract

Millî kültür, toplumların geçmiş ve tarih boyu deneyimlerinin bir bütünü olarak karşımıza çıkmaktadır. Millî kültürü oluşturan en önemli unsur sözlü edebiyat ürünleridir. Türklerin asırlara dayanan sözlü edebiyat ürünleri vardır. Destanlar da bu köklü edebiyat ürünlerindendir. Sözlü ve yazılı edebiyat açısından çok zengin bir birikime sahip olan Kazak Türklerinin sözlü edebiyat ürünlerinden biri destanlardır. Destanlar bir halkın kültürü, yaşantısı, gelenekleri ve dinî anlayışları vb. konularda tarihe ışık tutan eserlerdir. Eski dönemlere dayandıkları için İslamiyet öncesi destanlarda farklı unsurlar dikkat çekerken, İslamiyet'in kabulüyle ortaya çıkan destanların İslamî unsurlardan etkilendiği görülmüştür. Bu durum inanç ve inanışlarda birtakım değişimler meydana getirmiştir. Bu çalışmada Kazak Türkçesinden Türkiye Türkçesine aktarılmış olan on beş tane destan inanç ve inanışlar açısından incelenmiştir. Kazak inanç ve inanışlarının destanlara yansımaları incelenmiş ve çıkarımlarda bulunulmuştur. İncelenen destanlar geçmiş ile günümüz hatta gelecek arasında bir köprü niteliğinde olacak ve Kazak toplumunun inanç ve inanış açısından tanınmasına yardımcı olacaktır. Sonuç olarak Kazakların Türk inanç ve inanışları ile genel bir uyum sağladıkları ve İslamiyet'in kabulü ile birtakım etkileşimler yaşadıkları görülmüştür.

National culture emerges as a whole of past and historical experiences. The most important element forming the national culture is the verbal literature products. Of the Turks have verbal literature products dating back centuries. Epics are among these rooted literary products. One of the verbal literature products of Kazakh Turks, who have a very rich accumulation in terms of verbal and written literature, is epics. Epics are a human culture, life, traditions and religious understandings, etc. are on matters Works that shed light on the history of writing. While different elements draw attention in the pre-Islamic epics because they ara based on ancient times, it has been seen that the epics that emerged with the acceptance of Islam were influenced by Islamic elements. This situstion has brought about some change in faıth and beliefs. In this study, fifteen epics transferred from Kazakh Turkish to Turkey Turkish were examined in terms of faıth and beliefs. The reflections of Kazakh faıth and beliefs on epics were examined and inferences were made. The analyzed epics will be a bridge between the past and the present and even the future, and will help us to know the the Kazakh society in terms of faıth and beliefs. As a result, it has been seen that Kazakhs are in general harmony with Turkish faıth and beliefs and have some interactions with the acceptance of Islam.