TÜRKİYE'DE YETİŞEN BAZI LATHYRUS L. TÜRLERİNDE TOHUM DEPO PROTEİNLERİNİN (ALBUMİN, GLOBULİN, PROLAMİN VE GLUTELİN) SDS-PAGE YÖNTEMİ İLE ARAŞTIRILMASI

Abstract

Fabaceae familyasına ait diger cinsler gibi Lathyrus L. tohumları da yüksek protein içerigine sahiptir ve gelisimleri esnasında büyük miktarda protein biriktirirler. Bu proteinlerin pek çogu katalitik aktiviteye sahip degillerdir, çimlenme ve tohum gelisimi esnasında amino asit saglamaya hizmet ederler. Bu proteinler ?depo proteinleri? olarak isimlendirilirler. Tohum depo proteinleri oldukça stabildirler, çevre sartlarından etkilenmezler ve kolaylıkla elde edilirler. Bu yüzden tohum proteinleri çesitli literatürlerde önemli oranda dikkat çekmislerdir ve elektroforetik teknikler taksonomik olayların önemli kaynagı olarak kabul edilerek cins ve tür seviyelerinde genetik akrabalıkları göstermek için kullanılırlar. Bu tezde sodyum dodesil sülfat poliakrilamid jel elektroforez (SDS-PAGE) teknigi kullanılarak Türkiye'nin degisik bölgelerinden toplanan toplam on yedi taksonun aralarındaki genetik akrabalıgı arastırmak için tohum depo proteini alt fraksiyonu profillerinin analizi çalısıldı. Tohum kabukları ekstraksiyondan önce uzaklastırıldı ve kotiledonlar elde edildi. Bunlar tohum protein alt fraksiyonlarını elde etmek amacıyla dört farklı sölüsyonla homojenize edildi ve daha sonra her bir alt fraksiyonun protein miktarları belirlendi. Elektroforetik veriler jel dökümantasyon sistemi kullanılarak belirlendi ve Quantity 1-D programı ile analiz edildi ve aynı zamanda dendogramlar UPGAMA ile olusturuldu. Lathyrus L. cinsinin Orobus, Platystylis, Pratensis, Orobon, Lathyrus ve Orobastrum seksiyonlarının çalısılan bütün taksonları tohum proteini benzerliklerine göre önceki morfolojik sınıflandırmayla düzenlendigi gibi birlikte kümelendiler. Göze çarpan en önemli sonuçlardan biri Türkiye için endemik ve poliploid olan (2n:28) L. brachypterus var. brachypterus'un (sırasıyla 3.495 ?g/ml ve 2.752 ?g/ml) albumin ve globulin A miktarlarının düsük olmasıdır. Bunun sebebi albumin ve globulin A'nın genlerinin suskunlugundan dolayı oldukça düsük çıkmıs olabilir. Bu tezin diger bir önemli sonucu da çalısılan Lathyrus taksonlarındaki glutelin band paternlerinin globulin B band paternleriyle benzerligidir. Anahtar kelimeler: Lathyrus, tohum depo proteinleri, albuminler, globulinler, prolaminler, glutelinler, SDS-PAGE, poliploidi, UPGAMAAlike other genus belong to Fabaceae, Lathyrus seeds have a high protein content and accumulate large amounts of proteins during their development. Most of these proteins don?t have catalytic activity, serve to provide amino acids for use during germination and seed growth. These seed proteins termed ?storage proteins?. Seed storage proteins are highly stable, unaffected by environmental conditions and easly to handle. Therefore seed proteins have extensive attention in several literatures and electrophoretic techniques for total seed protein analysis have been recognized as a important source of taxonomic evidences and were used to adress genetic relationships at the generic and specific levels. In this thesis total seventeen taxa collected from different regions of Turkey have been studied for the analysis of seed storage protein subfraction profiles to examine their genetic relationship by using sodium dodecyl sulphate polyacrilamyde gel electrophoresis technique (SDS-PAGE). Seed coats were removed prior to extraction and cotyledons were obtained. These were homogenised in four different solution to obtain seed protein subfractions and then protein amounts of every subfractions were quantified. Electrophoretic data were determined by using a gel documentation system and analysed by Quantity 1-D analysis software and also dendograms were formed in UPGAMA. All studied taxa of genus Lathyrus L. sections Orobus, Platystylis, Pratensis, Orobon, Lathyrus and Orobastrum cluster together on the basis of seed protein similarities as designed by previous morphological classification. One of the prominent result is albumin and globulin A quantities of L. brachypterus var. brachypterus (3.495 ?g/ml and 2.752 ?g/ml respectively) which is endemic for Turkey and polyploidy (2n:28) were low. This could be because of gene silencing of albumin and globulin A being quite low. Other important result of this thesis is similarity of glutelin band patterns with globulin B band patterns in studied Lathyrus taxa. Key words: Lathyrus, Seed storage proteins, albumins, globulins, prolamins, glutelins, SDSPAGE, polyploidy, UPGAMA