Türk Müziğinin Kurumsallaşması: Muzıka-yi Hümâyun, Dârülelhan ve Musiki Muallim Mektebi Örneği

Abstract

Müzik, insanlığın tarihiyle doğmuş ve insanla yaşamış bir sanat türüdür. Müzik içinde yaşadığı toplumun şeklini alan bir yapıya sahiptir. Bu nedenle bağlı olduğu toplumu temsil eden bir sanat dalı olarak değerlendirilir. Müziğin toplumlar açısından son derece önemli olmasından dolayı dönem dönem devletlerin eliyle şekillendirilmeye çalışılmıştır. Eski çağlardan günümüze kadar müziğin şekillenip halka en iyi şekilde anlatılması için devletler tarafından eğitim kurumları açılmıştır. Bu durum Türk müzik tarihi için de geçerli olmuştur. Osmanlı Devleti’nin son dönemlerinde birçok kurumda yenileşme adıyla reformlar yapılmış ve birçok sanat dalı da bu çalışmanın içine dâhil edilmiştir. Yenileşme reformlarından etkilenen sanat dalları arasına müzik de dâhil olmuştur. Osmanlı Devleti’nden sonra kurulan Türkiye Cumhuriyeti bu akıma devam etmiş ve özellikle Ulu Önder Mustafa Kemal’in öncülüğünde hazırlanan müzik politikaları ince elenip sık dokunarak uygulanmaya alınmıştır. Bu kurumlar Osmanlı Devleti’nde kurulan Muzıka-yi Hümayün ve Dârülelhan ile Cumhuriyet sonrası kurulan Musiki Muallim Mektebi’dir. Kurulan bu üç kurum Türk Müzik Tarihi için en önde gelen kurumlar arasında olup müziğin kurumsallaşmasına büyük katkılar sağlamışlardır.