Yolçatı Köyü (Bingöl) Çevresinde Yüzeyleyen Solhan Volkanitlerinin Petrografisi ve Ana Oksit Jeokimyası

Abstract

Bingöl çevresinde geniş yüzeyleme oluşturan volkanik istif, bazik-ortaç bileşimli lavlar ile piroklastiklerdenoluşmuştur. Petrografik olarak bazalt, andezit, ve trakitik özellikte olduğu belirlenen bu kayaçların plajiyoklas, olivin, sanidinve piroksen fenokristal ve mikrolitler ile oksitlerden oluştuğu belirlenmiştir. Kayaç türüne göre farklı dokusal özelliklergösteren bu kayaçlar genel olarak porfirik, vesiküler, glomeroporfirik, intersertal-intergranüler, ofitik-subofitik ve trakitikdoku göstermektedir. Kayaçlarda özellikle plajiyoklas fenokristallerindeki erime-çözünme yapıları, kapanımlar, zonlanmalarve yeniden büyüme yapısı ile olivin ve piroksenlerde iddingsitleşme ve korona dokusunun oluşumu gibi dengesizlik dokuları,asimilasyon-magma karışımı ve post-magmatik mineral oluşumunu göstermektedir. SiO2 içeriği %47.07 - 67.18, Mg# ise%52.67-3.84 (bazalt, trakit) arasında değişim gösteren bu volkanik kayaçların ana element içeriklerine göre, alkali-kalkalkaliözellikte olduğu ve düşük-K’lu seriden şoşonitik özelliğe kadar değiştiği görülür. En düşük-K’a sahip kayaçlar bazaltlar olup,sırasıyla andezit, trakibazalt, trakiandezit ve en yüksek-K’lu kayaçlar şoşonitik özellikli trakitlerdir. Alkalen örneklerdeNa2O-2.0 > K2O olup, örnekler sodik karakterli havaiit ve benmoreit olarak tanımlanmıştır. Bu kayaçlardaki normatif mineralbileşimleri de petrografik özellikler ve ana element bileşimleriyle uyumludur. Normatif kuvars, andezit ve trakittegözlenirken, nefelin yalnızca trakibazaltlarda gözlenir. Diyopsit ve hipersten hemen tüm kayaçlarda ve farklı oranlardabulunurken, kayaçların ana oksit bileşenini magnetit ve ilmenit mineralleri oluşturmaktadır.