VENTRİKÜLOPERİTONEAL ŞANT CERRAHİSİ UYGULANAN HASTALARDA SUBDURAL HEMATOM GELİŞİMİ

Abstract

Subdural hematomlar (SDH) sıklıkla kafa travması sonucu gelişen kanamalar olup serebral atrofiye sekonder köprü venlerin gerilmesi, intrakranial basınç düşüşü ve antiagregan/trombolitik kullanımı ise diğer sık etiyolojik nedenlerdir. Bu tezde vetriküloperitoneal (VP) şant cerrahisi sonrası SDH gelişimini kolaylaştıran olası risk faktörlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Kliniğimizde 2010-2020 yılları arasında VP şant cerrahisi uygulanan ve en az 3 ay takibimizde olup cerrahi sonrası SDH gelişen hastalar retrospektif olarak incelendi. Hastaların yaş, cinsiyet, operasyon öncesi Evans indeksi, operasyon öncesi baş çevresi, hidrosefalinin tipi, şantın kraniuma giriş tarafı ve noktası, kullanılan VP şantın tipi, eşlik eden hastalıkları, antikoagülan ilaç kullanım öyküleri kaydedildi. Verilerin istatistiksel analizi için kategorik değişkenlerin gruplar arası karşılaştırılmasında Pearson Ki-kare testi, normal dağılmayan sürekli veri için bağımsız grupların karşılaştırılmasında Mann-Whitney U testi kullanıldı. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak belirlendi. Çalışmaya dâhil edilen 499 hastadan 79'unda (%15) VP şant cerrahisi ardından SDH geliştiği görüldü. Pediatrik hastalarda 2 yaş üzerinde, erişkin hastalarda 58 yaş üzerinde SDH riskinde artış görüldü. Ayrıca erkek cinsiyet ve Kocher giriş noktası kullanılarak ventriküler katater yerleştirilen hastalarda SDH gelişme oranı göre daha sık oranda saptandı (p<0,05). Hastaların büyük bölümünde (%35) VP şant cerrahisi ardından ilk 1 ay içerisinde SDH gelişimi saptandı. Asetil salisilik asit kullanımı, erişkin hastalarda baş çevresi 52 cm altındaysa ve pediatrik hastalarda ise Evans indeksinin %48'in üzerinde olması SDH gelişimini kolaylaştıran risk faktörleri olarak görüldü. İleri yaş, erkek cinsiyet, Evans indeksi >%48, Kocher girişli ventriküler kateter yerleştirilmesi, asetilsalisilik asit kullanımı VP şant cerrahisi ardından SDH gelişimi açısından anlamlı risk faktörleridir. Anahtar kelimeler: Hidrosefali, subdural hematom, ventriküloperitoneal şant cerrahisiSubdural hematomas (SDH) are type of bleeding that develops as a result of head trauma, tension of the bridging veins secondary to cerebral atrophy, decrease of intracranial pressure and antiaggregant/thrombolytic use are other etiological reasons. In this thesis, it is aimed to determine possible risk factors that facilitate the development of SDH after vetriculoperitoneal (VP) shunt surgery. Patients who underwent VP shunt surgery between 2010 and 2020 in our clinic and who developed SDH after at least 3 months of follow-up were retrospectively analyzed. The patients age, gender, preoperative Evans index, preoperative head circumference, type of hydrocephalus, side and point of the shunt insertion, type of VP shunt used, accompanying diseases, and anticoagulant drug use were recorded. For statistical analysis of data, Pearson Chi-square test was used for comparing categorical variables between groups, and Mann-Whitney U test was used for comparison of independent groups for non-normally distributed continuous data. The level of significance was set at p <0,05. It was observed that SDH developed in 79 (15%) of 499 patients included in this thesis after VP shunt surgery. An increased risk of SDH was observed in pediatric patients above 2 years of age and in adult patients above 58 years of age. In addition, SDH development rate was more frequent in patients who were placed ventricular catheter using the male gender and Kocher entry point (p<0,05). SDH development was detected in the majority of patients (35%) within the first month after VP shunt surgery. Acetylsalicylic acid use, head circumference less than 52 cm in adult patients and Evans index over 48% in pediatric patients were seen as risk factors that facilitate the development of SDH. Older age, male gender, Evans index > 48%, Kocher entry point, use of acetylsalicylic acid are significant risk factors for the development of SDH after VP shunt surgery. Key words: Hydrocephalus, subdural hematoma, ventriculoperitoneal shunt surgery.