SON DÖNEM BÖBREK YETERSİZLİĞİ HASTALARINDA SERUM LEPTİN SEVİYELERİNE CAPD VE HEMODİYALİZİN ETKİLERİ

Abstract

I. ÖZET Giriş: Kronik böbrek yetersizliği (KBY) hastalarında gıda alımının azalmasına bağlı olarak malnütrisyon sık görülür. Obezite (ob) geninin ürünü olan leptin, gıda alımını azaltırken, enerji tüketimini arttırır. Son çalışmalarda, KBY'li hastalarda serum leptin seviyelerinin yükseldiği ve bu hastalarda malnütrisyona katkıda bulunduğu bildirilmektedir. Bu çalışmada, hemodiyaliz (HD) ve sürekli ayaktan periton diyalizi (CAPD) hastalarında serum leptin seviyelerini ve HD ile CAPD'nin dolaşımdan leptin eliminasyonuna etkisini araştırmak amaçlanmıştır. Metodlar: Çalışmaya 12 HD, 13 CAPD hastası ve 10 sağlıklı birey kontrol grubu olarak alındı. HD hastalarında HD'den önce ve sonra serumda, CAPD hastalarında serumda ve 24 saatlik peritoneal sıvıda, ayrıca rezidüel idrarı olan 5 hastada 24 saatlik idrarda leptin ve her üç grupta serum TNF-a, IL-1, IL-2 ve IL-6 çalışıldı. Tüm hastalarda vücut kitle indeksi, böbrek fonksiyon testleri, lipidler, CRP, ESR, kan sayımı, ferritin ölçüldü. Sonuçlar: HD ve CAPD hastalarında serum leptin seviyeleri kontrol grubuna göre anlamlı şekilde yüksekti (Her biri için p<0,05) ve leptin seviyeleri VKİ ile korele bulundu (r=0,67; p<0,01). Diyaliz hastalarında TNF- cc, IL-2 ve IL-6 kontrol grubuna göre yüksekti (Her biri için p<0,01). HD'den sonra leptinde belirgin, IL-2 ve TNF-a'da hafif bir artış görüldü (Sırasıyla p<0,05; p>0,05; p>0,05). Serum kolesterol ile leptin düzeyleri anlamlı şekilde korele bulundu (r=0,65; p<0,01). CAPD hastalarında peritoneal sıvı ve serum leptin seviyeleri arasında anlamlı ilişki gözlendi (r=0,79; p<0,05). Tartışma: HD sonrasında serum leptin, IL-2 ile TNF-a seviyelerinin artması HD hastalarında inflamasyonun ve artmış üretimin rolünü göstermektedir. CAPD hastalarında da hiperleptinemi varlığı, KBY'ne bağlı olarak da leptin seviyelerinin yükseldiğini göstermektedir. Selülozik diyalizerli HD ve CAPD dolaşımdan leptini temizleyememektedir. KBY'ne rağmen bazı hastalarda leptinin yükselmemesi, leptinin böbrek dışı organlardan da eliminasyonunu akla getirmektedir. Anahtar kelimeler: Leptin, TNF-a, interlökinler, CAPD, hemodiyaliz.