Gelenek ve Modernlik Arasında Bir Eğitimci: Satı Bey ve Fenn-i Terbiye Adlı Eseri üzerine bir inceleme

Abstract

Türkiye’de eğitimin modernleşmesinde ve çağdaşöğretmenliğin oluşmasında Tanzimat’tan Cumhuriyet’ebirçok kişi, kurum ve eser etkili olmuştur. Bunlardan biride II. Meşrutiyet döneminde farklı eserleriyle eğitimbilimine ve öğretmenliğin itibar kazanmasına katkılaryapan Satı Bey’dir. Onun bu konulara ilişkin en önemlieseri Fenn-i Terbiye (Eğitim Bilimi)’dir. O dönemde yapılantartışmaların pek çoğu ilk defa Fenn-i Terbiye’de yeralmıştır. Eğitimi bedensel, zihinsel, ruhsal ve ahlâkîgelişimin sağlıklı bir bileşeni olarak gören Satı, bu süreçtetarihi, sosyal, kültürel ve çevresel etkenlere de önemvermiştir. Yüksek Erkek Öğretmen Okulu Müdürlüğüsırasında pek çok yeni uygulama başlatmıştır. Satı Bey,geleneksel Osmanlı eğitiminin modern bir yöntemle ifadeedilmesine ve uygulamalarının yapılmasına çalışmıştır. Busüreçte Doğulu ve Batılı düşünürlerden etkilenmiştir.Ancak bu etkiler eserlerinde açıkça görülmez.Bu makalede Satı Bey’in gelenek ile modernleşmearasında nasıl bir eğitim düşüncesine sahip olduğunadeğinilmiştir. En önemli eğitim eseri olarak görülen Fenn-iTerbiye incelenerek, çağdaş eğitim bilimi içindeki yeritartışılmış ve muhtemel kaynakları üzerinde durulmuştur.