H.P.Lovecraft’ın “Cadı Evindeki Düşler” Adlı Öyküsünde Bilim Üzerine Düşler/Fanteziler

Abstract

Bu çalışma, Howard Phillips Lovecraft'ın \"Cadı Evindeki Düşler\" (1933) adlı öyküsündeki düş ve fantezileri bilim/mit karşıtlığı bağlamında incelemektedir. Kahraman mitsel olguların bilimle açıklanabileceği fikrinden esinlenir, kara büyüyle modern matematiği birleştirmeye kalkışır ve hem düşlerinde hem de gerçeklikte zaman ve mekânın sınırlarını aşarak dördüncü boyuta girmeyi başarır. Ancak, kozmik dünya dışına doğru olan bu bilimsel, aynı zamanda fantastik seyahatlerin yıkımla sonuçlanmasını Lovecraft, modern bilimin donanımlarıyla bile insanın doğaüstü olguları aşmada âciz kalabileceği biçiminde açıklar. Amerikan toplumunun New England cadı miti gibi derin ama konuşulmayan korkuları bulunduğunu gösterir ve onların doğaüstü niteliğinin açıklamasını dünyevi olmayan, hayali ve bilinmez varlıklara atfederek süreğen varlıklarına dikkat çeker. Yine başlangıç noktasına gelerek, bilim ve mitolojinin mutlak birleşemez alanlar olduğunu kanıtlar. Lovecraft, evrende Newtoncu nedenselliğin hüküm sürdüğüne inanmak ister. Dördüncü boyuta dalma onun için bir korku kaynağıdır; çünkü ne Newtoncu nedensellik, ne de modern bilim bunun olasılığını veya tatminkâr bir açıklamasını sunabilir. 20. yüzyıl biliminin hâla çözemediği noktaların var olması insanın evrendeki yerini tehdit edecek kadar güçlüdür. Bütün bunlar, Lovecraft'ı derinden rahatsız eder; hatta dehşete düşürür. Bilimsel olanla onun karşıtı olan bir alanın birleşmesi de dehşet nedeni ve unsuru olarak kendini gösterir. Lovecraft, bu düş kırıklığı ve korkudan beslenen öyküler yazarak korku edebiyatının odağını dünyevi olandan kozmik olana/bilinmeyene çeker. Bilimin gücüne inanmasına karşın, onun yetersiz kaldığı olguları insanın bilinemez olarak kabullenmesinin gerekliliğini belirtir