Japon Bıldırcınlarında (Coturnix coturnix japonica) Yeme Farklı Oranlarda İlave Edilen Borun Lenfoid Organlar Üzerindeki Etkileri

Abstract

Borun canlılarda biyolojik işlevleri olduğu, uygun dozlarda kullanıldığında olumlu etkiler yaratabileceği, ancak yüksek dozlarda toksik etkiler gösterebileceği bilinmektedir. Çalışmada bıldırcın yemlerine farklı dozlarda bor ilavesinin lenfoid organlar üzerindeki makroskobik, mikroskobik ve antioksidan seviyeleri üzerine etkilerini incelemek amaçlandı. Çalışmada toplam 100 Japon Bıldırcını kullanılarak, Grup I; Kontrol borik asit (BA): 0 mg/kg, Grup II; yeme 100 mg/kg BA, Grup III; yeme 300 mg/kg BA, Grup IV; yeme 500 mg/kg BA olacak şekilde gruplandırma yapıldı. Birinci haftadan itibaren her hafta her gruptan rastgele 5 bıldırcın seçilerek, toplamda 20 bıldırcın ötenazi edildi. Kan örnekleri alınarak, glutatyon, glutatyon peroksidaz, süperoksit dismutaz, katalaz ve malondialdehit seviyelerine spektrofotometrik yöntemle bakıldı. Ötenazi sonrası lenfoid organlar alınarak tartımları yapıldı ve formalin solüsyonuna alındı. Kan analizlerinde gruplar arasında sadece glutatyon peroksidaz seviyesinin Yem 300 grubunda anlamlı şekilde arttığı görüldü (p<0.001). Lenfoid organ ağırlık ölçümlerinde; dalak, timus ve Bursa Fabricius’un ilk 4 haftada kontrol ve bor katkısı ilave gruplarında artış gösterdiği, 5. haftada ise değişim olmadığı (dalak) ya da azalma (timus ve bursa) gösterdiği, ilk 4 haftadaki artışın ise tüm gruplarda benzer şekilde olduğu ve istatistiksel olarak anlamlı olmadığı görüldü (p>0.05). Histopatolojik incelemede kontrol ve bor ilave gruplarının lenfoid organlarında patolojiye rastlanmadı. Tüm gruplarda bazı hayvanlarda hafif lenfoid deplesyonlara rastlansa da istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı (p>0.05). Sonuç olarak bor katkısının bıldırcınlarda glutatyon peroksidaz seviyelerini arttırarak antioksidan aktiveye katkıda bulunabileceği, verilen dozlarda lenfoid organ patolojisine yol açmadığı ancak bu organ ağırlıkları üzerinde de bir etkinlik göstermediği görülmüştür. Bu bulgular, borun lenfoid sistem üzerine olan etkilerinin daha fazla araştırılması gerektiğini göstermektedir.