DİYABET OLUŞTURULMUŞ ALBİNO SIÇANLARIN LENS KATARAKTINI ÖNLEMEDE ÇEŞİTLİ ANTİOKSİDANLARIN ROLÜ

Abstract

Yüksek Lisans Tezi DİYABET OLUŞTURULMUŞ ALBİNO SIÇANLARIN LENS KATARAKTINI ÖNLEMEDE ÇEŞİTLİ ANTİOKSİD ANLARIN ROLÜ Ahmet ÖNER Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Biyoloji Anabilim Dalı 2003, sayfa: 66 Diyabette oksidatif aktivitenin (Serbest radikal üretiminin) artışı antioksidan savunmanın yetersizliği, protein glikozilasyonu, özellikle kontrolsüz diyabette lensdeki glukoz metabolizmasını olumsuz yönde etkilemektedir. Bu durum diyabetik katarakta neden olmaktadır. Diyabetik kataraktlı lenslerde lipit peroksidasyonunun katarakt oluşumunda önemli rol oynadığı Malondialdehit (MDA) miktarındaki artışla gösterilmektedir. MDA; proteinlerin, fosfolipitlerin, ve nükleik asitlerin amino grupları ile reaksiyona girebilmektedir. Bunun sonucunda lens proteinlerinde çapraz bağlı ileri glikasyon ürünleri oluşmaktadır. Glikozilasyonun, protein oksidasyonunu aktive ederek katarakt oluşumuna sebep olduğu bilinmektedir. Glutatyon (GSH) serbest radikal ve peroksitlerle reaksiyona girerek hücreleri oksidan hasara karşı korur. Ayrıca protein yapısındaki sülfhidril gruplarını indirgenmiş halde tutarak pek çok proteinin inaktive olmasını engeller. İndirgenmiş GSH, çeşitli reaksiyonlarla yükseltgenir (GSSH). Deneysel diyabet çalışmalarında GSH miktarında aşın bir düşüş olduğu görülmüştür. Yapılan bu çalışmalarda GSH' m düşüşüne paralel olarak MDA miktarında artış olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışmada diyabete maruz kalmış sıçan lens dokusunda meydana gelen değişiklikler, hasarın oluş mekanizması, hasarı önlemede antioksidan maddelerin etkinliği ve etki mekanizmaları araştırılmıştır. Bu amaçla; kontrol sıçan lensleri, diyabet oluşturulmuş sıçan lensleri ve Melatonin, Vitamin E, Aspirin, Aminoguanidin, İsoflavonoid, Lutein gibi antioksidan özellikte maddeler uygulanmış diyabetik sıçan lenslerindeki MDA ve GSH miktarları ölçülmüştür. Elde edilen sonuçlar; Melatonin, Vitamin E, Aspirin, Aminoguanidin, İsoflavonoid, Lutein gibi antioksidanlar uygulanan diyabet gruplarında, MDA seviyesinin diyabet grubuna göre az da olsa düşük olduğu, GSH seviyesinin ise yine diyabet grubuna göre az da olsa yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışmada istatistiksel analiz için Kruskal-Wallis testi kullanılmıştır ve elde ettiğimiz istatistiksel sonuçlar, diyabetik gruplarda Lutein ve Vitamin E' nin diğer antioksidanlardan daha etkili olduğunu göstermiştir. Bu sonuçlar, uyguladığımız antioksidan maddelerin sıçanlarda deneysel diyabetik kataraktı önlemede rol oynadığını göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Diyabet, Katarakt, Serbest radikal, Malondialdehit, Glutatyon, Antioksidan. VIII