8 DERSLİKLİ TİP OKUL BİNALARININ FARKLI MALZEME ÖZELLİKLERİ DİKKATE ALINARAK GÜÇLENDİRME MALİYETLERİNİN ARAŞTIRILMASI

Abstract

Depremler, yeterli deprem performansı sağlamayan binalar nedeniyle can kaybına en çok neden olan felaketlerden biri haline gelmiştir. Depreme dayanıklı binalar inşa etmek kayıpları azaltacak ve ekonomiyi koruyacaktır. Türkiye'de meydana gelen şiddetli depremler, hissedilen şehirlerde hasarlar meydana getirmektedir. Hasar meydana gelen ve yıkılan binalar, birçok insanın evsiz kalmasına neden olmaktadır. Barınma ihtiyacını; temel ihtiyaçları karşılayabilecek donanıma sahip, yeterli barınma alanı bulunduran ve ücret talep etmeyen kamu binaları karşılayabilmektedir. Okul binaları, gerekli özelliklere sahip ve diğer kamu binalarından sayıca fazla olması ile kullanılabilirlik açısından öne çıkmaktadır. Okul binaları, kabul edilebilir düzeyde hasar meydana gelecek şekilde depreme dayanıklı inşa edilerek deprem anında ve sonrasında birçok fayda sağlanmaktadır: Okul binalarının kalabalık olması nedeniyle depremde çok sayıda can kaybı yaşanması önlenebilir, okul binaları depremden etkilenen birçok insan için barınak olarak kullanılabilir ve çocuklar normal hayatlarına döndüklerinde eğitimlerine devam edebilirler. Bu tez çalışmasında; Milli Eğitim Bakanlığı tarafından en yaygın kullanılan projelerden biri olan 8 derslikli tip okul binaları, kullanılan farklı malzeme özellikleri dikkate alınarak analiz edilmiştir. 6, 8, 10, 12 veya 16 MPa beton dayanımına sahip okul binaları, düz ya da nervürlü donatı kullanımı ve etriye sıklaştırması durumuna göre ideCAD Statik programı ile sisteme aktarılmıştır. 20 farklı özellikteki bina, analiz edilmiştir. DD-1 ve DD-3 deprem yer hareketi düzeyine göre nonlineer itme analizi yapılmış ve binanın analiz sonucundaki hasar durumu dikkate alınarak güçlendirme projesi oluşturulmuştur. DD-1 deprem yer hareketi düzeyine göre yapılan analiz sonucunda kontrollü hasar, DD-3 deprem yer hareketi düzeyine göre yapılan analiz sonucunda sınırlı hasar performans düzeyini sağlaması amaçlanmaktadır. Güçlendirme projesinde, betonarme kolon mantolaması ve ilave güçlendirme perdeleri kullanılarak hedeflenen hasar düzeyine ulaşılmıştır. Binanın güçlendirme ihtiyacına uygun olarak poz numarası ile birim fiyat belirlenmiş ve yaklaşık maliyet hesabı oluşturulmuştur. Oluşturulan yaklaşık güçlendirme maliyet hesapları ve mevcut bina özellikleri ile bir grafik oluşturulmuştur. Bu grafik ile mevcut bina özelliklerine sahip okul binalarının güçlendirme maliyeti kolayca incelenerek yeniden inşa edilmesi ya da güçlendirilmesi konusunda pratiklik sağlanması amaçlanmıştır.

Earthquakes are one of the most deadly disasters and buildings are the primary cause of the death. It is a known fact that the making buildings earthquake proof, saves lives and protects the economy. Powerful earthquakes occurring in Turkey, cause damages to nearby locations. Because of the buildings had been rendered unusable, thousands of people are homeless. Public buildings can be use as a shelter which have enough room and can provide basic necessities for free. School buildings can provide these necessities more than the other public buildings in the best way. Making school buildings to be strong and ductile enough to survive the shaking of an earthquake with acceptable damage, offers many benefits during and after the earthquake event: The possibility of great loss of many lives in earthquake because of crowded school buildings can be prevented, school buildings can be use as a shelter for many people who affected by earthquakes and children can continue their education when they turn back to their normal life. In this thesis study, 8-classes type school buildings which one of the most commonly used projects by the Ministry of National Education, has been analyzed according to the different material properties that been used. School buildings has been projected via ideCad Statik, according to five different concrete strength; 6, 8, 10, 12 and 16MPa, ribbed rebar or not and the quantity of stirrup. Nonlinear push analysis was performed according to DD-1 and DD-3 earthquake ground motion level and the strengthening project has been created according to the damage situation of the analysis result of the building. As a result of the analysis according to the DD-1 and DD-3 earthquake ground motion level, it is intended to provide, controlled damage and limited damage performance level. In this reinforcement project, the expected level of damage has been reached with using concrete jacketing column and shear walls. Approximate cost has been calculated according to the strengthening need of the building. A chart has been created with using calculated approximate reinforcement cost and the existing building features. With this chart, it is aimed to provide practicality to decide rebuilding or strengthening of existing building.