Ayrık Dinamik Sistemlerin Doğal Frekanslarının Kütle ve Yay Değişiklikleri İle İstenilen Değerlere Kaydırılması İçin Yeni Bir Yöntem Geliştirilmesi

Abstract

Bir sistemin dogal frekanslarının arzulanan degerlere kaydırılması problemi ters yapısal degisiklik alanında önemli bir çalısma konusudur. Bu islem, çogunlukla rezonans olayından kaçınmak veya sayısal modelleri deneysel modellere uydurmak amacıyla yapılmaktadır. Esas problem, dogal frekansları istenilen degerlere kaydırmak için gerekli olan degisikliklerin bulunmasıdır. Bu çalısmada, bir sistemin belli sayıdaki dogal frekanslarını istenilen degerlere kaydırmak için gerekli olan kütle ve yay degisikliklerinin hesabı için etkili bir yöntem gelistirilmistir. Yöntem, matris teorisinden bilinen Sherman-Morrison formülüne dayalı olup esas sistemin degisiklik yapılacak koordinatları ile ilgili oldukça kısıtlı sayıdaki dinamik esnekliklerini (reseptans tipindeki FTF) kullanmaktadır. Sistemin seçilen frekanslarını istenilen degerlere kaydırmak için belirli koordinatlarda ardısık olarak bilinmeyen kütle ve yay degisiklikleri yapılmaktadır. Kaydırılmak istenilen frekans sayısına ve seçilen degisiklik sayısına baglı olarak dogrusal olmayan denklem takımları elde edilmektedir. Bu denklemlerin sayısal olarak çözülmesiyle yapılması gereken degisiklikler hesaplanmaktadır. Yöntemin geçerliligi çesitli sayısal uygulamalar yapılarak gösterilmistir. Oldukça basarılı sonuçlar elde edilmistir. Ayrıca bir deneysel çalısma yapılarak yöntemin gerçek sistemlere de uygulanabilecegi gösterilmistir. Ters yapısal degisikligin dogası geregi bazı durumlar için çözüm elde edilemedigi gibi bazı durumlar için pratik olarak uygulanması mümkün olmayan çözümler elde edilebilir. Bu nedenle çalısma kapsamında bir eniyileme çalısması da yapılmıstır.