Multi disipliner çalışmaları

Abstract

Romanda yer alan kişi/karakter/şahıs terimi Almanca “figur”; Latince “figura”, İngilizcede “character” terimi kullanılır. Ayrıca Yunanca “kharakter” işaret anlamındadır ve “kharaksein” kökenlidir. Genel olarak roman incelemelerinde “figür” kavramı için “kişi” terimi yaygın olarak ifade edilir. Modern insanın zamansal süreçte yaşadığı değişim ve dönüşümler, kurmaca evrenin temel yapı unsuru olan kişi/karakter kadrosuna da etki eder. Romanlarda kimlik bulan “özne ben”liklerin kendi kurma süreci farklı yaklaşımlarla ele alınmasını da gerektirir. Nitekim her roman şeyler dünyasının ve insanlığın varolma -başlangıcı şimdisi ve gelecekteki- süreçlerini barındırır. Bu yüzden her roman insanlığın kendi varolma mücadelesinin soylu manzumeler birlikteliğidir. Nitekim anlatı dünyasında yer bulan canlı ve cansız varlıkların; oluş ve kılışları ve yapıp ettikleri, anlatı kişileri ve kimlikleri üzerinden entrik kurguya eklemlenir. Kurmaca evren içinde kimlikleşen kişi-şahıs-karakter işlevsel açıdan -yüklendiği sorumluluk açısından- olay örgüsüne verdiği katkı nedeniyle farklı şekillerde tasnif edilir. İşlevlerine göre roman/anlatı kişileri; “yalınkat/düz”, “çok yönlü/yuvarlak”; başkişi norm karakter, kart karakter ve fon, figüratif; başkahraman, hasım kahraman, istenilen veya istenilmeyen obje, verici kahraman, alıcı kahraman veya hasım güç, karşı güç arzu edilen ve korku duyulan nesne, yönlendirici; alıcı; yardımcı” olarak farklı isimlerde sınıflandırılır. Bu çalışmada romanlarında yer alan anlatı kişilerini faklı karakter yapılarına göre ele alarak anlatı içinde üstlendikleri fonksiyonlarını belirlemektir. Bu hususta roman incelemesine konu olan kişilik ve karakter çözümleme biçimleri, romanlarda kurmaca evrende yaratılan ya da kimlik kazandırılan karakter/kişi/şahısların varolma süreçlerini ortaya koymaktır.