LAMİNEKTOMİ SONRASI PERİDURAL FİBROZİSİN ÖNLENMESİNDE MELATONİN VE OKTREOTİDİN ETKİLERİ: DENEYSEL ÇALIŞMA

Abstract

LAMİNEKTOMİ SONRASI PERİDURAL FİBROZİSİNÖNLENMESİNDE MELATONİN VE OKTREOTİD'İN ETKİLERİ:DENEYSEL ÇALIŞMAFatih Serhat EROL1. ÖZETLomber spinal cerrahiden sonra ortaya çıkabilen peridural fibrozis; ameliyatsırasında açılan peridural mesafe ile birlikte sinir köklerinin fibroblastik invazyonauğramasıdır. Bu patolojik sonuç sıkca görülen bir komplikasyondur. Bu şekilde oluşanyoğun fibröz doku hastada bel ağrısı ve radüküler ağrıya neden olur. Peridural mesafedegelişen skar dokusu radiküler semptomlara neden olması yanı sıra, sonradangerekebilecek bir ikinci ameliyat sırasında intraspinal yapıların diseksiyonunu dazorlaştırmaktadır.Gl.pinealeden salgılanan melatoninin, histopatolojik, immünohisto kimyasal veelektron mikroskobu yöntemi ile doku düzeyinde fibrozise karşı olumlu etkilerininolduğu son yıllarda çeşitli deneysel ve klinik çalışmalarla gösterilmiştir. Diğer yandan,bir somatostatin anoloğu olan oktreotidin de birçok çalışmada antioksidan,antiproliferatif, antiödem, antiadhezif ve serbest radikal temizleyici etkileribildirilmiştir. Oktreotidin fibrozis gelişiminde rol oynayan transforming growth factör-β1 (TGF-β1)'i inhibe ettiği ve fibrozisin en önemli göstergelerinden olan hidroksiprolindüzeyini etkilediği de bilinmektedir.Bu etkileri nedeni ile oktreotidin ve melatoninin peridural fibrozisi önlemedeolumlu katkılarının olabileceğini düşünerek, ratlarda oluşturduğumuz deneysel modeldebu iki ilacı karşılaştırmalı kullanmak suretiyle histopatolojik ve biyokimyasal etkileriniincelemeyi ve birbirlerine karşı herhangi bir üstünlükleri olup olmadığını araştırmayıamaçladık.Çalışmada 36 adet erkek albino wistar rat kullanıldı. Denekler 3 gruba ayrıldı.1.Grup ratlara (n=12) laminektomi yapıldı ve tedavi uygulanmadı. 2. gruptaki ratlara(n=12) laminektomiden hemen sonra 30 µgr/kg tek doz ve daha sonra 6 hafta süreyle üçeşit dozda 30 µgr/kg/gün oktreotid intraperitoneal yolla uygulandı. 3. gruptaki ratlara(n=12) laminektomiden hemen sonra 7.5 mg/kg tek doz ve 6 hafta boyunca üç eşitdozda 7.5 mg/kg/gün melatonin intraperitoneal yolla uygulandı. Deneklerin 6 haftasonunda serum TGF-β1 miktarları, peridural fibröz dokuda hidroksiprolin miktarı vefibröz dokunun histopatolojik İncelemeleri yapıldı.Sonuç olarak; laminektomi sonrası gelişen peridural fibrozisi önlemedemelatonin ve oktreotidin olumlu etkileri gözlendi. Fibröz doku gelişmesinde etkili birfaktör olan TGF-β1 düzeylerini her ikisi de istatistiksel olarak anlamlı düzeydeazaltmıştı (P<0,05). Histopatolojik skorlara ve hidroksiprolin düzeylerine bakıldığındaise bu sınırlayıcı etki melatonin açısından anlamlıydı, ancak oktreotid faydalı olmasınarağmen istatistiksel olarak anlamlı oranlarda değildi (P>0,05).Anahtar kelimeler: melatonin, oktreotid, peridural fibrozis, transforminggrowth faktör, hidroksiprolin

Peridural fibrosis, which may develop after lumbar spinal surgery is fibroblasticinvasion of nerve roots into the peridural space opened during operations. It is afrequently seen complication. Formation of dense fibrous tissue in such cases causeslumbar and radicular pain in patients. In addition to radicular symptoms, scar tissuedeveloped in peridural area may cause problems during dissection of intraspinalstructures in case of a re-operation needed later.Several experimental and clinical studies using histopathological,immunohistochemical and electron microscopic approaches have shown in the recentyears that the pineal gland hormone (melatonin) may have beneficial effects againstfibrosis at tissue level. Anti-oxidant, anti-proliferative, anti-edema, anti-adhesive andfree radical scavenging effects of octreotide, a somatostatin analogue have also beenreported. It is known that octreotide inhibits transforming growth factor- β1 (TGF-β1)which plays an important role in formation of fibrosis. It also affects levels ofhidroxyprolin which is used to diagnose fibrosis.In view of the studies outlined above, we aimed to comparatively investigateeffects of melatonin and octreotide in prevention of fibrosis in an experimental ratmodel. Histopathological and biochemical parameters were examined to compare theeffects of two agents.A total of 36 adult male Wistar rats were used in this study. They were dividedinto three groups: Group I was laminectomized and not given any treatment. The rats inGroup II received a single intraperitoneally (ip) dose of octreotide (30 µg/kg) just afterthe injury and then 30 µg/kg/day divided into three equal doses for six weeks. Group IIIwere ip injected with melatonin 7.5 mg/kg as a single dose just after laminectomy andthen 7.5 mg/kg/day divided into three equal doses for six weeks. At the end of sixweeks, serum TGF-β1 levels and peridural fibrous tissue hidroxyprolin concentrationswere determined and histopathological examinations was performed.In conclusion, positive effects of melatonin and octreotide were observed inprevention of fibrosis developed after laminectomy. They both significantly decreasedserum levels of TGF-β1 (p<0.05). When histopathological scores and tissuehidroxyprolin levels were examined, it was seen that melatonin?s preventive effectswere statistically significant. Octreotide-induced effects were beneficial but notsignificant compared to the laminectomy group.Key words: melatonin, octreotide, peridural fibrosis, transforming growthfactor, hidroxyprolin