ERKEN DÖNEM İSLAM DEVLETİ: POLİTİK BİRLİĞİN SAĞLANMASINDA SEÇKİN SAHABELERİN ROLÜ

Abstract

İslam peygamberi Hz. Muhammed’in vefatıyla birlikte ortaya çıkan politik krizi aşmaya ve yeni oluşan İslam toplumunu yaşatmaya yönelik seçkin sahabelerin ortaya koyduğu çaba, dikkate değer bir konudur. Seçkin sahabeler, Hz. Muhammed sonrasında ortaya çıkan ihtilafları çözmeyi başardılar. Kendilerine yeni bir lider seçerek, zaman zaman liderlerine danışmanlık yaparak ve yer yer liderlerini denetleyerek iktidarın kurucu unsuru ve meşruiyetin kaynağı haline geldiler. Söz konusu seçkin sahabeler, Hz. Muhammed’in vefatıyla birlikte parçalanan Arap Yarımadasının birliğini yeniden tesis ettiler. Kendileri için tehdit olarak gördükleri iki büyük güçten birisi olan İran-Sasani devletini ortadan kaldırdılar, Bizans devletini ise ağır yenilgiye uğrattılar. Kadim medeniyetlerin hüküm sürdüğü coğrafyada İslam medeniyetinin temellerini attılar. Kurdukları devlet, tarihin en büyük ve en uzun ömürlü imparatorluklarından birisi haline geldi. Bu yönüyle seçkin sahabeler, Arap-İslam devletinin ve İslam medeniyetinin kurucularıdır ve bu yönüyle araştırmaya değerdir.