TAŞITLARDA KULLANILAN FREN BALATA MALZEMELERİNDE TANECİK BOYUTUNUN FRENLEME PERFORMANSI ÜZERİNE ETKİSİNİN DENEYSEL OLARAK ARAŞTIRILMASI

Abstract

Başta Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve Uluslararası Çalışma Konferansı (ILO)' gibi uluslararası örgütler asbestin türlerinin çevre ve insan sağlığı üzerine olan olumsuz etkilerinden dolayı tüm sektörlerde kullanımına son verilmesi çağrısında bulunmuşlardır. Bunun ötesinde asbestli balata imalatı ve kullanımı yasaklanmıştır. Bu amaçla asbestsiz balata geliştirilmesi ile ilgili literatürde ticari ve akademik amaçlı yapılmış pek çok çalışma bulunmaktadır. Literatürde yaygın olarak kompozit balataların malzeme içeriği, üretimi, maliyeti, frenleme performansları, mekanik özellikleri gibi konulara rastlanmaktadır. Gelişen dünyada teknolojiyle birlikte taşıt araçlarının çalışma şartları daha da zorlaşmaktadır. Bu sebeple frenleme esnasında balata yüzeylerinde birim alana karşılık sönümlenmesi gereken enerji miktarı artmakta ve balata yüzey alanları küçüldüğünden çalışma sıcaklıkları malzeme komponentlerinin sınırlarını aşmaktadır. Bu şartlar altında aracın emniyetli olarak yavaşlatılabilmesi veya tamamen durdurulabilmesi için yük, çalışma şartları gibi parametreler dikkate alınarak balata malzeme içeriğinin dizaynı yapılmalıdır. Bu tez çalışmasında toz haldeki Alümina (50 µm, 75 µm ve 125 µm) ve Cashew (50 µm, 75 µm ve 125µm) ile birlikte kullanılan dolgu ve sürtünme malzemelerinin parçacık boyutları değiştirilerek malzemelerin karıştırılması, ön şekillendirmenin yapılması ile presleme gibi bir dizi üretim süreçlerinden elde edilen numunelerin frenleme performansı, mekanik ve tribolojik özellikleri incelenmiştir. Elde edilen numuneler için balata malzemesi olarak en uygun parametreler tespit edilmiştir.

International Conference and World Health Organization have called for giving up usage of all kind of asbestos due to adverse effect on human and environment. Furthermore using and producing of brake lining made from asbestos is prohibited. For this reason, there are lots of commercial and academic work in literature related to developing brake lining without asbestos. It is common that you may easily encounter material ingredient, production, cost, braking performance and mechanic feature in literature. In developing word, working condition of motor vehicles is also getting harder together with technology. Because of that reason, during braking; amount of fading energy for per unit on brake lining surface increases, and working temperature exceeds the border of component due to diminishing brake surface. Under this circumstances, without exceeding security line of brake system, by providing enough comfort, it needs suitable brake lining design with regard to vehicle type, loading, as well as terms of use. In this thesis, by changing particles' dimension of packing and friction materials which are used with pulverized Alumina (50 µm, 75 µm and 125 µm) and Cashew (50 µm, 75 µm and 125µm), mixing metal and braking performance of sample which is attained production process encompassing non-metal materials, pre-shaping and hot pressing, as well as mechanical and Tribolojik features are examined. For attained samples, the best parameters has been retained as a lining materials.