YEREL AFET YÖNETİMİNDE İL RİSK AZALTMA PLANLARI VE BİLİŞİM SİSTEMLERİ: ELAZIĞ İLİ (MERKEZ İLÇE) ÖRNEĞİ FOLOJİSİ

Abstract

Her yıl ülkemizde afetler can ve mal kayıplarına yol açmakta, ekonomik açıdan ciddi olumsuz etkiler yaratmaktadır. Gerek afet öncesi risk ve zarar azaltma çalışmaları gerekse afet sonrasında müdahale ve iyileştirme çalışmalarının etkin, hızlı ve doğru yönetimi bu kayıp ve etkileri azaltma noktasında önemli avantaj sağlayacaktır. Özellikle afet öncesi riskleri belirleme ve bu riskler doğrultusunda alınacak tedbirlerin uygulamasında ve afetlerin etkin yönetiminde mevzuat, planlama ve kurumlar arası işbirliğinin yanında bilgi teknolojilerinin etkin kullanımı her geçen gün önemini arttırmaktadır. Kurumlar arası işbirliğinin artırılması afet yönetim sürecinin her aşamasında karşımıza çıkmaktadır. 2021 yılında 81 ilde hazırlanarak yürürlüğe giren İl Risk Azaltma Planları bu işbirliğinin afet öncesi süreçleri için ilk adımıdır. Bilişsel altyapı ile desteklenerek coğrafi bilgi sistemlerine entegrasyon ile afet öncesi tüm illerimizin mevcut afet analizleri yapılarak genel bir fotoğraf ortaya koyulmuştur. Teknolojinin sunduğu imkânlar nüfus, tapu, adres ve kadastro bilgilerine ulaşımı son derece kolay hale getirmiş; merkezi ve yerel düzeyde kurulan sistemler ile bu bilgiler ilgililerin kullanımına sunulmuştur. Bilgi sistemleri; afet öncesinde riskli alan ve yapı tespiti, afet sonrasında afetzedelerin ihtiyaç duyduğu her türlü acil yardım ihtiyaçları ve güvenli kalıcı yerleşim sağlanmasına dair çalışmaların daha doğru, hızlı, verimli ve adilane yapılmasına çok önemli katkılar sunmaktadır. Bilgi sistemlerinin yadsınamaz katkısı yanında; bu sistemler içerisinde yer alan bilgilerin niteliği ve bilgi sistemleri arasındaki uyumsuzluklar afet yönetiminde kimi zaman karışıklıklara neden olabilmektedir. Bu çalışmada; 24.01.2020 tarihinde Elazığ İli ve çevresinde meydana gelen deprem nedeniyle yapılan çalışmalardan da örnekler verilerek; ülkemizde afet yönetimi ve kent bilgi sistemleri tanıtılacak, kentlerimizdeki bilgi sistemlerinin bu kapsamda nasıl kullanıldığından bahsedilecek ve bu sırada yaşanan sıkıntılar ile bunların çözümüne dair öneriler sunulacaktır. Anahtar Kelimeler: Afet, Yerel Afet Yönetimi, İl Risk Azaltma Planları, Coğrafi Bilgi Sistemleri, Kent Bilgi Sistemi, E-BelediyeEvery year in our country, disasters cause loss of life and property and have serious negative economic impacts. Effective, fast and accurate management of both pre-disaster risk and mitigation works and post-disaster response and improvement works will provide significant advantages in minimising these losses and impacts. Especially in determination of pre-disaster risks and implementation of measures to be taken in line with these risks and effective management of disasters, effective use of information technologies in addition to legislation, planning and co-operation among institutions increases its importance day by day. Increasing inter-institutional co-operation is encountered at every stage of the disaster management process. In 2021, Provincial Risk Reduction Plans, which were prepared in 81 provinces and entered into force, are the first step of this cooperation for pre-disaster processes. Supported by cognitive infrastructure and integration to geographical information systems, current disaster analyses of all our provinces were made before disasters and a general picture was presented. The opportunities offered by technology have made access to population, title deed, address and cadastral information extremely easy; and this information has been made available to the relevant people through the systems established at central and local level. Information systems make significant contributions to the more accurate, fast, efficient and fair execution of activities related to the determination of risky areas and buildings before disasters, all kinds of emergency aid needs of disaster victims after disasters and the provision of safe permanent settlements. In addition to the undeniable contribution of information systems; the quality of the information contained in these systems and incompatibilities between information systems may sometimes cause confusion in disaster management. In this study, disaster management and urban information systems in our country will be introduced, how the information systems in our cities are used in this context will be mentioned, and the problems experienced during this process and suggestions for their solution will be presented by giving examples from the works carried out due to the earthquake that occurred on 24.01.2020 in and around Elazığ Province. Key Words: Disaster, Local Disaster Management, Provincial Risk Mitigation Plans, Geographical Information Systems, Urban Information System, E-Municipality