SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETMENLERİNİN ÇOCUK HAKLARINA İLİŞKİN GÖRÜŞLERİ

Abstract

Bu çalışmanın amacı, Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin çocuk haklarına yönelik bakış açılarını ortaya koyabilmektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden, çalışmanın doğasına uygun olarak durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırma ile ilgili veriler, araştırmacı tarafından hazırlanmış olan yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla elde edilmiştir. Araştırmanın verileri 2018-2019 eğitim öğretim ilkbahar yarıyılında Diyarbakır Kayapınar ilçesi sınırları içerisinde yer alan çeşitli ortaokullarda görev yapan 20 Sosyal Bilgiler öğretmeninden, görüşmeler yoluyla elde edilmiştir. Elde edilen veriler içerik analiz yoluyla çözümlenmiştir. Araştırmadan elde dilen verilere göre şu sonuçlara ulaşılmıştır: Türkiye'de çocuk hakları sözleşmesinin bir karşılığı olmadığı düşünülmektedir. Türkiye'de çocuk hakları ile ilgili alınan hukuki tedbirlerin yetersiz olduğu düşünülmektedir. Ülkemizde çocuklar en çok, fiziksel ve psikolojik şiddet, cinsel istismar, çocuk işçiliği hakları yönünden ihmal ve ihlal edilmektedir. Sosyal Bilgiler dersi çocuk hakları yönünden öğrencilere farkındalık oluşturmaktadır. Sosyal Bilgiler dersi öğretim programı hem ders sayısı açısından hem de müfredat yönünden çocuk hakları konusunun işlenmesi açısından yetersiz kalmaktadır. Öğretmenler çocuk hakları konusunu derslerde en çok günlük yaşamdan örnekler vererek, sınıf panoları oluşturarak ve drama yöntemini kullanarak öğrencilere anlatmaktadırlar. Öğretmenlerin büyük çoğunluğu Sosyal Bilgiler dersinde çocuk haklarına ilişkin kazanımları sınıf ortamında oluşturmada sorun yaşamaktadırlar. Öğretmenler Sosyal Bilgiler dersinde öngörülen çocuk haklarına yönelik hedeflere büyük ölçüde ulaşılamadığını düşünmektedirler.

The aim of this study is to reveal the perspectives of Social Studies teachers towards children's rights. In this study, one of the qualitative research methods, "case study design" was used in accordance with the nature of it. Data related to the study were obtained through a semi-structured interview form prepared by the researcher. The data of the study were obtained through interviews from 20 Social Studies teachers working in various secondary schools within the borders of Diyarbakır province in the spring semester of 2018-2019 educational term. The data obtained were analyzed via content analysis. According to data, the researchers have reached the following conclusions: It is believed that the convention on the rights of children is completely unrequited in Turkey. Legal measures relating to children's rights in Turkey are also considered to be insufficient. In our country, children are mostly neglected and violated in terms of physical and psychological abuse, sexual abuse, and in terms of child labor rights. Social Studies courses raise awareness of the children for children's rights. The curriculum of the Social Studies course however is insufficient both in terms of the number of courses and in terms of content to tackle the issues of children's rights. Teachers teach children's rights to their students mostly by talking them about it and giving examples from daily life, creating classroom pin-boards and using drama method. The majority of the teachers have problems in transferring the necessary information related to children's rights in the social studies courses in the classrooms. Teachers believe that the objectives regarding children's rights envisaged for the Social Studies courses can not really be achieved to a large extent.