TÜRKİYE TÜRKÇESİNDEKİ ALINTI SÖZCÜKLERDE GÖRÜLEN SES OLAYLARI ÜZERİNE BİR İNCELEME

Abstract

Bir toplumun diğer toplumlarla herhangi bir ilişki kurmadanyaşaması mümkün değildir. Dünyadan izole olmuş ilkel toplumlardışındaki her toplum birbiriyle etkileşimde bulunmak zorundadır.Siyasi, ticari, kültürel ve sosyal ilişkilerle birbirini tanıyan toplumlarındillerinin de belli bir ölçüde birbirini etkilemesi kaçınılmazdır.Üst kültürden alt kültüre, üretenden tüketene doğru bir yolizleyen bu etkileşim alıntı sözcükler yoluyla sözcük alış verişine olanaksağlamaktadır. İletişim ve çağdaşlığın bir getirisi olan bu alıntısözcükler her dilde az ya da çok bulunmaktadır.Türkçe tarihî süreç içerisinde birçok dil ile çeşitli etkileşimleregirmiş bir dildir. Sosyal, ekonomik, siyasi ve kültürel olarak birbiriyleetkileşim hâlinde olan milletlerin dillerinde olduğu gibi Türkçede de ilkyazılı metinlerinden bu yana farklı oranlarda alıntı sözcüklerbulunmaktadır.Türkiye Türkçesindeki alıntı sözcüklerde görülen ses olaylarınınincelediği bu çalışma, Türk Dil Kurumu tarafından 2005 yılındayayınlanan Türkçe Sözlük’ün 10. baskısı baz alınarak yapılmış eşzamanlı bir çalışmadır. Çalışmamızın kapsamını oluşturan doğudillerine ait alıntılar; Arapça, Çince, Ermenice, Farsça, Gürcüce, Hintçe,İbranice, Japonca, Korece, Malezyaca, Moğolca, Rusça, Soğdça veTibetçe kökenli olan toplam 8.991 sözcüktür. Söz konusu alıntısözcüklerin kaynak dilleri Türkçe Sözlük’te verilen dil kısaltmaları esasalınarak belirlenmiştir. Coğrafi olarak doğu dilleri ile sınırlı olançalışmamız, tüm alıntı sözcüklerin %58.63’ü üzerinde yapılan birincelemedir.