AÇILI DERİN ÇEKME KALIPLARINDA MATRİS VE ZIMBA RADYÜSÜNÜN ÇEKME ORANINA ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASI

Abstract

Derin çekme, en önemli sac metal şekillendirme yöntemlerinden biridir. Meşrubat veparfum kutuları, tencereler, tüp vb. ürünler derin çekme kalıpları yardımıyla üretilmektedir.Derin çekme kalıpları birçok ülkede yoğun olarak kullanılmaktadır. Bu kalıplarda matris vebaskı plakası ile matris ve zımbanın geometrik şekli önemlidir. Bunun için, zımba ve matrisağızlarına R=10, R=8, R=6, R=4 mm'lik radyüsler, baskı plakası ve matris yüzeylerine de α=0°,α=2.5°, α=7.5°, α=12.5°, α=15°'lik açılar verilmiştir.Bu çalışmanın amacı, DKP 37 sacının derin çekilmesinde matris ve baskı plakasınabelli açılar, matris ve zımbaya da belli radyüsler verilerek açı ve radyüslerin değişiminin vebaskı plakası kuvveti ile zımba kuvvetinin çekme oranı üzerindeki etkisini araştırmaktır. Matrisve zımba radyüsü ile matris ve baskı plakası için en yüksek ve en düşük çekme oranları tespitedilmiştir. En büyük çekme oranı matris ve zımba radyüsü R=10 mm' de matris ve baskı plakasıaçısı α=12.5°' de β=2.3, en küçük limit çekme oranı ise baskı plakası açısı α=0°'de β=1.8 olarakelde edilmiştir. Matris ve zımba radyüsü, matris ve baskı plakası açısı, matris ve zımba kuvvetiartıkça çekme oranının artığı görülmüştür. Maksimum zımba kuvvetinin matris ve baskı plakasıaçısı α=12.5°' de elde edildiği tespit edilmiştir.Sonuç olarak, matris ve zımba radyüsü, matris ve baskı plakası açısı, matris ve zımbakuvveti artıkça çekme oranının artığı görülmüştür. Maksimum zımba kuvvetinin matris ve baskıplakası açısı α=12.5°' ve matris ve zımba radyüsü R=10 mm' de elde edildiği tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler : Derin çekme, Limit çekme oranı, Baskı plakası kuvveti , Matris