Atatürk Döneminde Türkiye’de Komünist Propagandaya Karşı Alınan Önlemler

Abstract

Osmanlı Devleti ve Rusya, Birinci Dünya Savaşı’na karşıt taraflarda girmişlerdi. Ancak1917 yılında Rusya’da meydana gelen Bolşevik Devrimi ile rejim değişmiş, Batılı devletler ileilişkileri bozulmuştu. Aynı süreçte Osmanlı Devleti savaştan mağlup ayrılmış, imzalanan MondrosMütarekesi ile Anadolu, Batılı güçler tarafından işgal edilmişti. Bu olaylar bir kısım Türkyöneticileri ve Rus yöneticileri birbirine yakınlaştırmıştı. Bu yakınlaşma ise Türkiye’de komünistideolojinin yayılması için propaganda yapılmasına ortam hazırlamıştı.Dönemin şartlarının ortaya çıkardığı karşılıklı menfaat ilişkisi ve sınırdaş olmanın getirdiğiyakınlaşma ve işbirliğine rağmen, taraflar ilişkileri sadece siyasi ve askeri alanlarla sınırlıtutmuştur. Özellikle Ankara, Sovyet Rusya’nın ideolojisine karşı mesafeli bir tutum izlemişti. SovyetRusya’nın yayılmacılığına hizmet etmesinin yanında, içerik bakımından da temkinli yaklaşılankomünist ideoloji, kontrol altında tutulmaya çalışılmış, düşünce sahasında yayılmaması için,komünist propagandaya karşı önlemler alınmıştır.Çalışmamızda; belgeler eşliğinde, Türkiye’de komünist propagandaya karşı alınan önlemlerincelenmiştir. Antikomünist faaliyetler çerçevesinde bazı yayınların yasaklanması ve yurt dışındakiyayınların ülkeye sokulmaması konusunda alınan önlemler ve komünist propagandası yapanlarıntutuklanma nedenlerini, gerekçeleriyle birlikte incelemeyi amaçladık.