DİFFÜZ SAÇ DÖKÜLMESİ OLAN HASTALARDA DİGİTAL FOTOTRİKOGRAM BULGULARININ KANDAKİ TSH, FERRİTİN VE B12 VİTAMİN DÜZEYİ İLE İLİŞKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Abstract

Telogen effluvium (TE), kadınlarda sık görülen bir alopesi tipidir. Saç kaybına neden olan faktörler arasında; endokrin hastalıklar, beslenme bozuklukları, stres, anemi, ferritin düzeyi düşüklüğü, vitamin B12 eksikliği ve tiroid hastalıkları gibi çok sayıda neden yer almaktadır. Alopesilerin değerlendirilmesinde çeşitli yöntemler kullanılmış ancak henüz ideal bir yöntem bulunamamıştır. Son yıllarda geliştirilen non invaziv tanı yöntemlerinden biri de digital fototrikogramdır (Trichoscan). Bu çalışmada diffüz saç dökülmesi olan kadın hastaların ferritin, tiroid stimülan hormon (TSH) ve vitamin B12 düzeyleri ölçülerek, aynı hastalardan elde edilen digital fototrikogram (Trichoscan) bulgularıyla karşılaştırılması amaçlandı. Diffüz saç dökülmesi olan 108 bayan hasta çalışmaya alındı. Olguların ayrıntılı anamnezi alındı ve saç çekme testi uygulandı. Tam kan sayımı, kan biyokimyası, demir, demir bağlama kapasitesi, ferritin, tiroid stimülan hormon, sT3, sT4, folik asit ve vitamin B12 düzeylerine bakıldı. Olgular akut ve kronik telogen effluvium, ayrıca ferritin düzeyi <40ng/ml ve >40ng/ml olmak üzere gruplara ayrıldı. Trichoscan ile hastaların telogen oranı, anagen oranı ve saç dansitesi hesaplandı. Kronik telogen effluviumlu olguların hem sayısı, hem de saç çekme testi pozitifliği akut TE'a göre daha yüksekti (p<0.05). Ferritin, vitamin B12, TSH, telogen oranı, anagen oranı ve saç dansitesi ile yaş arasında anlamlı korelasyon görülmedi (p>0.05). Olguların ort. ferritin düzeyi 25.55±19.20, ort. TSH düzeyi 1.96±1.73 ve ort. vit B12 düzeyi 313.57±116.79 idi. Trichoscan yöntemiyle ort. telogen %22.67±7.07, ort. anagen %77.32±7.07 ve ort. saç dansitesi 209.61±42.64/cm2 olarak saptandı. Ferritin düzeyi <40ng/ml olan grupta ort. telogen oranı daha yüksek, ort. anagen oranı ise daha düşük bulundu (p<0.05). İki grup arasında saç dansitesi açısından anlamlı fark saptanmadı (p>0.05). Hastaların vit B12 ve TSH düzeyleri ile trichoscan bulguları arasında anlamlı korelasyon saptanmadı (p>0.05). Sonuç olarak trichoscan bulgularıyla ferritin düzeyinin korele olduğu, vit B12 ve TSH düzeylerinin ise korele olmadığı görüldü. Diffüz saç dökülmesinde ferritinin önemli bir role sahip olduğu düşünülmektedir. Trichoscan yönteminin, hastalara güven verdiği ve telogen effluvium tanısında hekime yardımcı bir yöntem olabileceği düşünülmektedir. Anahtar sözcükler: Digital Fototrikogram, telogen effluvium, ferritin