BRUSELLA HASTALARINDA HÜCRE İÇİ SİTOKİNLER VE TH1-TH2 KUTUPLAŞMASI

Abstract

I.OZET Tüm dünyada yaygın olarak gözlenen ve brusella cinsi bakteriler tarafından meydana getirilen bruselloz; pek çok komplikasyonlara ve nadir de olsa kalıcı sekel ve ölümlere yol açması nedeniyle, önemli bir infeksiyon hastalığı olarak karşımıza çıkmaktadır. Genellikle titreme ile yükselen ateş, kas ağrıları ve terlemeyle seyreder. Brusella bakterileri sıklıkla gastrointestinal sistemle, bazen de deri yoluyla vücuda girer. Vücuda girdikten sonra önce mukozaya tutunan bakteriler ardından submukozada bulunan profesyonel fagositler tarafından alınır. Bölgesel lenf düğümlerinde çoğaldıktan sonra tüm vücuda yayılarak retiküloendotelyal sistem hücrelerine yerleşir. Makrofajlar fagositozdan sonra hücre içi brusella bakterilerini öldürebilme yeteneğine sahiptir. Ancak bakteriler de kendi yaşamlarını idame ettirebilmek için monositik fagositler içinde yaşamak ve çoğalmak zorundadırlar, öldürme yeteneği zayıf organizmalarda bakteri yaşamını sürdürüp hastalık oluşturabilmektedir. Thl veya Th2 cevaplarını tayin etmek için; hücre içi sitokin arama yöntemlerinden hassasiyeti yüksek olan ve tek hücre seviyesinde sitokin sentezi tesbitine imkan sağlayan, flow sitometri ile hücre içi boyama yöntemi kullanıldı. Bu çalışmada brusellozlu olgularda tedavi öncesi ve sonrası hücre içi IFN-y, interlökin-2 (IL-2) ve interlökin-4 (IL-4) değerlerinin saptanması, hastalığın seyri ve tedaviye yanıtın izlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya, Bruselloz tanısı alan 25 hasta ve hasta yaş gruplarına uygun olarak herhangi bir yakınması olmayan 11 sağlıklı gönüllü alındı. Bir anket formu hazırlanarak çalışma grubundaki hastalara gerek hastalıkla gerekse yapılacak olan işlemlerle ilgili bilgi aktarılıp çalışma için izin alındı. Hastaların öyküleri alındı ve fizik muayeneleri yapıldı. Tüm olgular için tam kan sayımı, rutin biyokimyasal testler ile hücre içi sitokinler çalışıldı. Hücre içi sitokinlerin saptanması için FACScan (Becton Dickinson) flow sitometri cihazı kullanılarak FITC anti- IFN-y, PE anti-IL-2, PE anti-IL-4, CD3 PerCp, CD4 FITC, CD8 PE, Ig Gl rat FITC ve Ig Gl mouse PE (Becton Dickinson) çalışıldı. Yaşla birlikte sitokinlerin artış gösterdiği, brusellozlu olgularda bu korelasyonun bozulduğu, bu olgularda CD3+CD4+ T lenfositlerin kontrol grubuna 1oranla belirgin olarak düştüğü, CD3+CD8+ T lenfositler ve CD3+n7N-y+' nın ise belirgin olarak yükseldiği, Thl/Th2 oranlarında Thl yönüne doğru belirgin bir eğilim olduğu, tedaviye yanıt veren olgularda yanıt vermeyenlere göre CD3+ lenfosit düzeylerinin düşüş gösterdiği ve CD3+IFNy+ düzeylerinin belirgin oranda artış gösterdiği saptanmıştır. Sonuç olarak kronisite eğilimi olan bruselloz olgularında IFN-y değerleri düşük olarak saptanmış olup bu sitokin düzeylerine göre tedaviye IFN-y ya da rekombinan İL- 12 eklenmesinin yararlı olabileceği düşünülmüştür.