SINIFTA ÖZGÜR DÜŞÜNMEYE YÖNLENDİRME DAVRANIŞ ÖLÇEĞİNİN GELİŞTİRİLMESİ

Abstract

Araştırmanın Temelleri Öğrencilerin, sınıf ortamında düşüncelerini ifade edebilmeleri demokratik kişiliğe sahip bireyleri yetiştirmede oldukça önemlidir. Araştırmanın Amacı Bu araştırmada,sosyal bilgiler dersinde sınıfta özgür düşünmeye yönlendirme davranış ölçeğinin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma, 2008-2009 eğitim- öğretim yılında Ankara ilindeki 49 ilköğretim okulu ikinci kademede görev yapan 289 sosyal bilgiler öğretmeni ile yürütülmüştür. Yöntem Araştırmada sosyal bilgiler öğretmenlerinin sınıfta özgür düşünmeye yönlendirme davranışlarını belirlemek için güçlü ve ayırt edici maddelerden oluşan bir ölçek geliştirilmiştir. Atılan maddeler dışındaki tüm maddeler için madde toplam ölçek korelasyonu, 0.40 değerinden büyük olup korelasyon katsayıları 0.05 düzeyinde önemli bulunmuştur. Yapılan analiz sonucunda KMO değeri 0,910 olarak bulunmuş ve çalışma içerisinde yapılan Barlett testi anlamlı bulunmuştur. (?²= 2619,87; p < .05). Bu değer, verilerin çok değişkenli normal dağılımdan geldiğini göstermektedir. Ölçekten çıkarılan maddeler dışında 21 madde ve dört alt faktörden oluşan bir ölçek elde edilmiştir. Tüm ölçek için Cronbach Alpha güvenirlik katsayısı 0,92 olarak bulunmuştur. Buna göre, ölçeği oluşturan maddeler birbirleri ile tutarlıdır. Tartışma ve Sonuç Bu çalışmada, sosyal bilgiler öğretmenlerinin sınıfta düşünce özgürlüğüne yönelik davranışlarını belirlemek amacıyla bir ölçek geliştirilmiştir. Yapılan faktör analizi sonucunda, ölçeğin dört alt boyuttan oluşan bir yapıya sahip olduğu görülmüştür. Bunlardan birinci alt faktörde yer alan yedi madde özgür düşünme, ikinci alt faktörde yer alan beş madde özgür tartışma, üçüncü alt faktörde yer alan beş madde farklı düşünceye saygı ve dördüncü alt faktörde yer alan dört madde ise, özdisiplin davranışları olarak adlandırılmıştır.