Geç Osmanlı Dönemi Harput Kildanları: Zeynel Yılmaz Özel Koleksiyonu Üzerinden Bir İnceleme

Abstract

Anadolu’nun kadim yerleşim merkezlerinden biri olan Harput (Elazığ), Osmanlı Dönemi’nde stratejik konumu ve sosyo-ekonomik yapısına paralel olarak canlı bir hamam kültürüne de ev sahipliği yapmıştır. Bu kültürün maddi karşılıklarından biri olan ve kişisel temizlik malzemelerinin muhafazasında kullanılan “kildanlar”, günümüzde işlevini yitirmiş ve akademik literatürde kısıtlı oranda temsil edilmiş nesnelerdir. Bu çalışma, Harput’un unutulmaya yüz tutmuş bu hamam eşyalarını somut veriler ışığında tanımlamayı amaçlamaktadır. Makale kapsamında öncelikle Harput’un tarihî hamamları genel bir çerçevede ele alınmış; ardından Zeynel Yılmaz Özel Koleksiyonu’nda yer alan 12 adet Geç Osmanlı Dönemi kildan tipolojik özellikleri ve süsleme programları açısından belgelenmiştir. Yapılan incelemeler neticesinde kildanların form, malzeme ve yapım teknikleri üzerinden genel bir tanımı yapılarak, Harput’un maddi kültür envanterindeki yeri ortaya konulmuştur. Bu çalışmanın temel hedefi, söz konusu objeleri bilimsel bir metodolojiyle kayıt altına alarak Harput’un somut kültürel mirasına dair yeni veriler sunmaktır.