Yoğun bakım ünitesindeki hasta yakınlarının anksiyete ve depresyon düzeylerinin beck anksiyete ve depresyon ölçeği kullanılarak değerlendirilmesi

Abstract

Bu çalışmanın amacı; Beck anksiyete ölçeği ve Beck depresyon ölçeği kullanılarak yoğun bakım hastalarının yakınlarında görülen anksiyete ve depresyon semptomlarının hasta yakınlarının yaş, cinsiyet, öğrenim, iş ve yakınlık durumları, hastalarının durumları, hastaları hakkında aldıkları bilginin sıklığı ve yeterliliği gibi faktörlerle ilişkisini ve görülme sıklığını belirlemektir. Araştırma, Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Yoğun Bakım Ünitesinde 48 saatten uzun süredir yatan toplam 150 hastanın 18 yaş üstü yakınları üzerinde yürütülmüştür. Katılımcılara sosyodemografik bilgi formu, Beck Anksiyete Ölçeği ve Beck Depresyon Ölçeği uygulanmıştır. Veriler IBM SPSS 22 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Normal dağılım göstermeyen değişkenler için Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis ve Spearman korelasyon testleri kullanılmış; anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Çalışmaya katılan hasta yakınlarının %62,7'sinde anksiyete, %52'sinde depresyon belirtileri saptanmıştır. Kadın hasta yakınlarında, erkeklere göre anlamlı derecede daha yüksek anksiyete ve depresyon düzeyleri gözlenmiştir (p<0.05). Hastaya yakınlık derecesine göre yapılan değerlendirmede, yoğun bakımda eşi yatan kadınlarda depresyon düzeyleri anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Hastaların yaşı ile hasta yakınlarının anksiyete ve depresyon puanları arasında ters yönlü, zayıf düzeyde anlamlı ilişki saptanmıştır. Hastaların yatış süreleri ile hasta yakınlarının depresyon puanı yüksek bulunmuştur. Hastaların cinsiyet, tanı ve APACHE II skoru, MODS değerleri, GKS değerleri ile hasta yakınlarının anksiyete ve depresyon semptomları arasında ilişki saptanmadı. Hasta yakınlarının eğitim düzeyi, çalışma durumu, önceki yoğun bakım deneyimi ve bilgi alma sıklığının ise anksiyete ve depresyon puanlarıyla ilişkili olmadığı belirlenmiştir. Yoğun bakım süreci yalnızca hastalar için değil, onların yakınları için de yüksek düzeyde psikolojik stres, anksiyete ve depresyon riski oluşturmaktadır. Bu nedenle hasta yakınlarının duygusal durumlarının göz önüne alınması, bilgilendirme sürecinin düzenli, empatik ve güven verici şekilde yürütülmesi, aile destek programlarının planlanması önermekteyiz. Anahtar Kelimeler: Yoğun Bakım Ünitesi, Beck Anksiyete Ölçeği, Beck Depresyon Ölçeği, Hasta Yakını, Depresyon, Anksiyete.

The purpose of this study was to determine the frequency and relationship between anxiety and depression symptoms observed in relatives of intensive care patients and factors such as the age, gender, education, employment, and relationship status of the patients and their relatives, the patients' conditions, and the frequency and adequacy of information they receive about their patients, using the Beck Anxiety Inventory and the Beck Depression Inventory. The study was conducted on the relatives of 150 patients over the age of 18 who had been hospitalized for more than 48 hours in the Intensive Care Unit of the Department of Anesthesiology and Reanimation at Fırat University Faculty of Medicine. Participants were administered a sociodemographic information form, the Beck Anxiety Inventory, and the Beck Depression Inventory. Data were analyzed using IBM SPSS 22. Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis, and Spearman correlation tests were used for variables that did not show a normal distribution, and p<0.05 was considered significant. Among the patient relatives participating in the study, 62.7% exhibited symptoms of anxiety, and 52% exhibited symptoms of depression. Significantly higher levels of anxiety and depression were observed in female relatives than in male relatives (p<0.05). In the evaluation made according to the degree of closeness to the patient, depression levels were found to be significantly higher in women whose husbands were in intensive care. A weakly significant inverse correlation was found between patient age and the anxiety and depression scores of their relatives. The length of hospital stay was higher, and the depression scores of their relatives were higher. No correlation was found between the patients' gender, diagnosis, APACHE II score, MODS values, GCS values and the anxiety and depression symptoms of the patients' relatives. It was determined that the education level, employment status, previous intensive care experience and frequency of information gathering of patient relatives were not related to anxiety and depression scores. Intensive care creates a high risk of psychological stress, anxiety, and depression not only for patients but also for their families. Therefore, we recommend considering the emotional state of patients' families, conducting the debriefing process in a regular, empathetic, and reassuring manner, and planning family support programs. Keywords: Intensive Care Unit, Beck Anxiety Inventory, Beck Depression Inventory, Patient Relative, Depression, Anxiety.