TURHAL'DA JEOLOJİK YAPININ ŞEHRE ETKİSİ

Abstract

Turhal, Karadeniz Bölgesi'nde, Kuzey Anadolu Fayı'nın içinden geçtiği, genç tektonik hareketler ve jeomorfolojik ilişkiler açısından ilginç özellikler gösteren Orta Karadeniz Bölümü'nde yer alır. Araştırma alanını oluşturan Turhal şehri, tektonik kökenli, alüvyal dolgulu bir çöküntü ova üzerinde kurulup gelişmiştir. Şehirlerin kuruluş yeri belirlenirken ya da kentsel planlamalar yapılırken fiziki coğrafya özellikleri dikkate alınmak zorundadır. Çünkü şehirlerin devamını, fonksiyonel sürekliliğini ya da sürdürülebilirliğini sağlayan en önemli faktör coğrafi çevre faktörleridir. Fiziki coğrafya şartları imkân tanımazsa şehrin güç kazanması ve devamlığının sağlanması mümkün olmayacaktır. Araştırma alanının kurulduğu ve gelişimini sürdürdüğü yer, jeolojik ve jeomorfolojik özelliklerin kontrolü altında olup, üzerinde yaşayan nüfusu bir taraftan önemli jeolojik-jeomorfolojik risklerle yaşamak zorunda bırakırken bir taraftan da şehir nüfusuna ekonomik fonksiyonlar açısından çeşitli avantajlar sunmaktadır. Yapılan incelemelerde araştırma alanının jeolojik özelliklerin ihmaliyle büyüdüğü ve günümüze ulaştığı tespit edilmiştir. Turhal'da jeolojik yapı şehri iki yönde etkilemiştir. Birincisi şehrin depremsellik açısından önemli bir riske sahip olmasıdır. İkincisi ise ekonomik açıdan taşa toprağa dayalı sanayi ile şehrin ekonomik yapısına katkı sağlamasıdır. Depremsellik şehrin önemli doğal problemlerinden olup TUİK'in 2015 yılı verilerine göre 61.726 kişiden oluşan şehir nüfusunun geleceğini önemli ölçüde tehdit etmektedir. Turhal'da güncel deprem yönetmeliğine dayalı kentsel dönüşümün gerçekleştirilmesi olabilecek bir depremin hasar derecesini en aza indirmek açısından gereklidir. Bu durum Turhal'da yaşayan nüfusun devamlılığı açısından önemlidir.