PREPUBERTAL DÖNEMDEKİ DİŞİ SIÇANLARA KRONİK ASPROSİN UYGULAMASININ PUBERTEYE GEÇİŞ VE ÜREME SİSTEMİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI

Abstract

Puberte, neonatal dönemden itibaren hareketsiz olan karmaşık bir nöroendokrin ağın aktive olmasıyla başlar, akabinde cinsel olgunluğa ulaşılır ve üreme yeteneği kazanılır. Mevcut araştırmalar vücut yağ dokusunun bu aktivasyon sürecinde kritik bir görevi olduğunu gös-tefll).ektedir. Yağ dokusunun enerji rezervi olmanın ötesinde; aktif bir endokrin organ olduğu ve adipokin adı verilen hormonları salgıladığı uzun zamandır bilinmektedir. Adipoz dokunun pubertal süreçle ilişkisi göz . önünde bulundurulduğunda adipokinlerin de üreme fizyolojisinde potansiyel bir etkiye sahip olabileceği düşünülmektedir. Yeni keşfedilen bir adipokin olan asprosinin dişi üreme fizyolojisi üzerindeki etkisi bilinmemektedir. Bu tez çalışmasının amacı asprosin hormonun dişi sıçanlarda pubertal olgunlaşma, üreme sistemi bileşenleri, cinsel motivasyon ve davranış üzerindeki fizyolojik rolünü ortaya çıkarmaktır. Ayrıca olfaktör reseptör aracılığıyla etki eden asprosin hormonunun koku alma performansına etkisini göstermektir. Tez çalışması kapsamında 24 adet Sprague Dawley ırkı dişi sıçan (n=12 kontrol grubu, n=12 asprosin grubu olmak üzere) kullanılmıştır. Yapılan deneylerde asprosin grubundaki hayvanlara postnatal 21. günden itibaren 8 hafta boyunca intraperitoneal (i.p.) olarak asprosin (500ng/kg/gün), kontrol · grubundaki hayvanlara ise aynı şekilde asprosinin çözücüsü olan serum fizyolojik uygulanmıştır. Deney sürecinde puberteye giriş tayini ve östrus siklus takibi yapılmıştır. Akabinde saklı kurabiye testi, seksüel insentif motivasyon testi ve cinsel davranış testi gerçekleştirilmiştir. Deneyin sonlandırılmasıyla ovaryum dokusunda histolojik incelemeler ve serum örneklerinden ELISA (enzim bağlantılı immunosorbent analizi) yöntemiyle hormon düzeyleri tayin edilmiştir. Verilerin analizinde SPSS 22 paket programı kullanılmış olup anlamlılık değeri p ?? 0.05 olarak alınmıştır. Deneysel çalışmaların sonucunda, kronik asprosin uygulamasının puberteye giriş zamanını değiştirmediği ancak üreme fizyolojisinin temel bir unsuru olan ilk östrus fazını erkene çektiği gösterilmiştir. Yapılan davranış testleriyle de asprosin hormonunun koku alma performansını, cinsel motivasyonu ve cinsel davranış için önemli bir parametre olan aktif araştırmayı artırdığı gösterilmiştir. Bununla beraber varyum dokusunda histolojik değişiklikler meydana getirerek primer ve sekonder folikül sayılarında artış sağlamıştır. Akabinde yapılan serum analizleriyle Folikül Stimülan Hormon (FSH), Östrojen ve Oksitosin gibi üreme fizyolojisinde kritik görevleri olan hormonların düzeyini arttırdığı gösterilmiştir. Sonuç olarak asprosin uygulamasının dişi sıçanlarda üreme fizyolojisi üzerindeki potansiyel etkisi ilk kez bu tez çalış1!1asıyla incelenmiştir. Ayrıca ,olfaktör reseptör (OLFR734) aracılı etki eden bu hormonun dişi sıçanlardaki koku performansını artırıcı etkisi de ortaya koyulmuştur. Bu çalışma, asprosinin dişi üreme fizyolojisinde önemli rol oynadığına dair güçlü kanıtlar sunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Asprosin, cinsel motivasyon, cinsel davranış, üreme sistemi, koku performansı|