MİLLİ KÜTÜPHANE 06 MİL YZ A 1808/1-6 NUMARALI ŞİİR MECMUASI (İNCELEME – METİN VE MESTAP'A GÖRE TASNİF)

Abstract

Mecmû'alar, Klasik Türk Edebiyatı tarihinin ve müktesebatının gün yüzüne çıkarılması noktasında güzide kaynaklardır. Tarihî niteliğe sahip olan mecmû'alar manzum ve /veya mensur birer antoloji özelliği taşımaktadır. Bu kişisel antolojiler, yazıldığı dönemin edebî zevkini yansıtır, aynı zamanda döneminin sevilen şair ve şiirlerini tanıtan klasik kaynaklardandır. Birer klasik kaynak olarak mecmû'alar, bilinen kaynaklarda yer verilmemiş olan şairleri ve şiirleri tanımamızda, Klasik Edebiyatımızın tür ve şekil özelliklerine dair yeni keşifler yapmamızda çok değerli birer kaynaktır. Mecmû'alar sadece bu edebî değeri açısından değil, aynı zamanda yazıldığı dönemin toplumunu daha iyi tanımamızda da çok değerli birer tarihî/sosyolojik kaynak özelliği taşımaktadır. Bu yüzden mecmû'aların topyekûn incelenip gün yüzüne çıkarılması hem klasik edebiyatımız hem de tarihimizin daha iyi anlaşılmasında muhteşem bir katkı sağlayacaktır. Yukarıda belirttiğimiz bağlamda bu çalışmada tez konumuz olan Millî Kütüphane 06 Mil Yz A 1808/1-6 numarada kayıtlı olan şiir mecmû'ası ana hatlarıyla tanıtıldı. Bu yapılırken öncelikle Klasik Türk edebiyatında mecmû'a kavramı, mecmû'aların tasnif hususiyetleri ile bu sahada yapılmış olan tasnif denemeleri, mecmû'aların klasik edebiyatımız açısından önemine değinildi. Akabinde genel olarak Halvetî şairlerin şiirlerinden oluşan ve dinî-tasavvufi bir hüviyete sahip olan mecmû'adaki şairlerle ilgili mücmel bilgiler verilip mecmû'ada yer alan şairlere ait şiir sayıları, şiirlerin nazım şekilleri, şiirlerde kullanılan vezin, kafiye ve redif türleri hakkında istatistiki bilgiler aktarıldı. Bu çalışmadaki değerlendirmeler mecmû'ada yer alan 47 şair ve 247 şiir/şiir parçası üzerinden yapılmıştır. Mecmû'adaki bazı şairlere kaynaklarda rastlanmamıştır. Anahtar Kelimeler: Mecmû'a, Klasik Türk Edebiyatı, şiir, şair.

Majmuas (sort of historical journals) are select sources for enlightening the history of Classical Turkish Literature and its achievements. Majmuas which have historical value, bear anthological characteristic as verse and/or prose. This personal anthologies reflect the literary taste of the time period in which it was written. But also they are one of the historical/classical sources that introduce poets and poems of ıts own era. As a classical source, majmuas are very valuable for us to recognize poets and poems that are not mentioned in the basis, known sources and also to make new discoveries about new types, forms and rythyms of poems in Classical Literature. Majmuas are not only in term of this literary value, but also carry a very valueble historical/sociological source characteristic to identify betterly the society in which they are written. Teherefore, a total examination and exposition of them will reveals the contents of majmuas and this will make an amazing conribution for a better understanding our history and also our classical literature. The context as ıt's pointed out in uplines, in this study it's been tried to introduce the poem collection recorded with the number of 06 Mil Yz A 1808/1-6 in National Library which is the subject of this master thesis. In doing so, before all else it's been mentioned the importance of "majmua" concept in Classical Turkish Literature, the studies about classification of majmuas and classification efforts. Afterthat, it's been tried to give brief informations abaout poets' lives, besides some statistics about poets' poem numbers, poem forms, poem rhythms and rhymes in this majmua that most of it consist of Halvetî poets' poems and has a Islamic-sufist identity. The evaluations in this study were conducted on 47 poets and 247 poems/poem parts that exist in this majmua. Some poets in the majmua have not been found in sources. Keywords: Majmua (historical journal), Classical Turkish Literature, Poem, Poet.