TiNb-esaslı ??-Ti Alaşımlarının Kristal Yapı, Mikroyapı ve Dönüşüm Sıcaklıklarına Tantal Katkısının Etkileri

Abstract

?-tipi Ti-esaslı alaşımlar yüksek sıcaklıktaki dayanıklılığı ve biyo-uyumluluğu sayesinde uzay teknolojisi ve medikal alanlarda kullanımı yaygın olan materyallerdir. Nb ve Ta gibi düşük yoğunluklu, üstün korozyon direnci ve toksik olmayan özelliklere sahip elementler ile takviye edilmesi, ?-tipi Ti-esaslı alaşımları daha da çekici hale getirmiştir. Hazırlanan TiNb(24,5-x)Ta(x=0,1,2,3,4) (at. %) alaşımlarının kristalografik özellikleri, mikroyapısı ve dönüşüm sıcaklıkları incelendi. DSC analizlerinden 5,5 oC ile 41,1 oC aralığında sadece ?? ? ?? ters dönüşümü gözlenmiştir. Oda sıcaklığında yapılan XRD analizleri ile DSC sonuçlarının uyumlu olduğu görülmüştür. Baskın ?? fazlarına karşın ?? fazlarının küçük miktarlar da olduğu tespit edilmiştir. ?? fazının baskın olması Ta ve Nb elementlerinin fazını kararlı hale getirdiği göstermiştir. Optik mikroskop görüntülerinden, Ta ilavesi ile tane yapıları içerisindeki ?? fazının ve bu fazın tane sınırlarının belirginleştiği görülmüştür. ?? fazının, SEM-EDX görüntülerinden alınan sonuçlara göre çökelti fazı olduğu görülmüştür. Ayrıca EDX sonuçları ile Ta element konsatrasyonunun tane sınırlarında arttığı bulunmuştur. Alaşımların değerlik elektron sayısı (???????) ve ortalama değerlik elektron konsantrasyonu oranları (????) [(??????? <5, ???? ~0,15)] ile oda sıcaklığı altında dönüşüm sergilemesi, bu alaşımların düşük değerli alaşımlar olduğunu gösterir.Anahtar kelimeler: ?-tipi Ti alaşımlar, kristal yapı, mikroyapı, ters dönüşümlü martensit.