DENEYSEL GEBELİK TOKSEMİSİ OLUŞTURULAN YENİ ZELANDA IRKI TAVŞANLARDA ?-HİDROKSİBUTİRİK ASİT İLE SUBFATİN VE BAZI DİĞER ADİPOKİNLER ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ARAŞTIRILMASI

Abstract

Gebelik toksemisi, birçok hayvan türünde görülen ve yüksek morbidite ile mortaliteye yol açarak ciddi ekonomik kayıplara neden olan önemli bir metabolik hastalıktır. Bu çalışmada, birçok hayvan türünde görülen ve ekonomik kayıplara neden olan gebelik toksemisinin tanısında kullanılan ?-hidroksibutirik asit (BHBA) ölçümlerine alternatif veya destekleyici olabilecek, büyük çoğunluğu yağ dokudan eksprese edilen yeni bir adipokin olan subfatin ile adiponektin, leptin, adipsin ve apelin gibi diğer bazı adipokinlerin erken tanıda kullanılabilirliğinin araştırılması amaçlanmaktadır. Çalışma materyali, 2.5-3 aylık 24 dişi ve 3 erkek Yeni Zelanda ırkı tavşandan oluşmuştur. Gonadotropin ile östrus senkronizasyonu sağlandı. Hayvanlar çiftleştirildikten sonraki 15. günde transabdominal ultrasonografi ile gebelik teşhisi yapılmıştır. Randomize olarak her grupta 12 hayvan olacak şekilde deney ve kontrol grubu oluşturulmuştur. Tüm hayvanlara çalışma süresi boyunca su ad libitum olarak temin edilmiştir. Kontrol grubuna deney süresince besin madde içeriği belirlenmiş yem ad libitum olarak verilirken Deney grubundaki tavşanlara ise gebeliğin 20. gününden itibaren yalnızca buğday samanı verilerek negatif enerji dengesi oluşturulmuş ve bu yolla gebelik toksemisi indüklenmiştir. Hayvanlardan, senkronizasyon öncesinde (SÖ), çiftleştirmeden bir gün önce (ÇÖ), gebeliğin 15. gününde (G15) ve 23. gününden itibaren doğuma kadar 24 saat aralıklarla kan örnekleri alınmıştır. Alınan kan örneklerinde hematolojik ve biyokimyasal parametreler ile serum adipokin ve immünoglobulin düzeylerinin analizleri gerçekleştirilmiştir. Şiddetli gebelik toksemisi belirtileri gösteren tavşanlar propilen glikol ile tedaviye alınmıştır. Uygulanan tedaviye rağmen gerçekleşen abort sonrasında yavrulardan, Kontrol Grubu'nda ise her anneden rastgele seçilen iki yavrudan karaciğer dokusu alınmıştır. Tüm karaciğer örneklerinden elde edilen doku ekstraktlarında subfatin, adiponektin, leptin, adipsin, apelin ve immünoglobulinlerin düzeyleri ELISA kitleri ile belirlenmiştir. Çalışmada istatistiksel analizler değerlendirildiğinde GTÖ ve GT grubunda kontrol grubuna kıyasla subfatin, adiponektin, apelin ve adipsin düzeyleri anlamlı şekilde daha düşük bulunmuştur, leptin düzeyleri ise farklılık göstermemiştir. Korelasyon bulguları değerlendirildiğinde, adiponektin ile subfatin ve BHBA ile orta düzeyde ve istatistiksel olarak anlamlı pozitif bir ilişki saptanmıştır. Leptin düzeyleri, adiponektin, apelin, glikoz ve adipsin ile orta düzeyde pozitif korelasyon göstermiştir. Ayrıca adiponektin ile apelin arasında orta düzeyde, adiponektin ile adipsin arasında ise güçlü düzeyde pozitif bir ilişki belirlenmiştir. Bunun yanında apelin ile glikoz arasında da orta düzeyde pozitif korelasyon bulunmuştur. ROC analizi sonuçlarına göre; gebelik toksemisinin tanısında subfatin orta düzeyde (AUC=0.792), apelin (AUC=0.875) ve adipsin (AUC=0.851) iyi düzeyde, adiponektin ise çok iyi düzeyde (AUC=0.946) tanısal performans göstermiştir. Sonuç olarak, gebelik toksemisinde BHBA ve adipokin düzeylerindeki değişiklikler, özellikle subfatinin erken tanı ve risk değerlendirmesinde potansiyel biyobelirteçler olarak önemli rol oynadığı belirlenmiştir. Adipokin düzeylerine dayalı bir risk sınıflandırma sistemi geliştirilmesi, önleyici hekimlikte yeni bir adım olabilir.Pregnancy toxemia is a significant metabolic disease affecting many animal species, leading to considerable economic losses due to its high morbidity and mortality rates. This study aims to investigate the potential of subfatin, a novel adipokine primarily expressed in adipose tissue, along with other adipokines such as adiponectin, leptin, adipsin, and apelin, as early diagnostic markers. These may serve as alternatives or supplements to ?-hydroxybutyric acid (BHBA) measurements, which are commonly used in diagnosing pregnancy toxemia. The study sample consisted of 24 female and 3 male New Zealand rabbits aged 2.5 to 3 months. Following estrus synchronization with gonadotropin, pregnancy was confirmed by transabdominal ultrasonography on day 15 post-mating. Experimental and control groups were randomly assigned, each containing 12 animals. All animals were provided with water ad libitum throughout the study period. The control group received feed with a defined nutrient content ad libitum throughout the experiment, while the rabbits in the experimental group were fed only hay starting from the 20th day of pregnancy, creating a negative energy balance and thus inducing pregnancy toxemia. Blood samples were collected at four time points: before synchronization (SÖ), one day before mating (CÖ), on day 15 of gestation (G15), and daily from day 23 until parturition. Hematological and biochemical parameters, along with serum adipokine and immunoglobulin levels, were analyzed from these samples. Rabbits exhibiting severe pregnancy toxemia symptoms were treated with propylene glycol. Liver tissue was collected from aborted offspring despite treatment and from two randomly selected offspring per mother in the control group. Levels of subfatin, adiponectin, leptin, adipsin, apelin, and immunoglobulins were measured in liver tissue extracts using ELISA kits. In the statistical analyses of the study, it was determined that subfatin, adiponectin, apelin, and adipsin levels were significantly lower in the GTÖ and GT groups compared to the control group, whereas leptin levels did not differ. Regarding the correlation findings, a moderate and statistically significant positive relationship was found between adiponectin and subfatin, and between adiponectin and BHBA. Leptin levels showed a moderate positive correlation with adiponectin, apelin, glucose, and adipsin. In addition, a moderate positive correlation was identified between adiponectin and apelin, while a strong positive correlation was found between adiponectin and adipsin. Furthermore, a moderate positive correlation was observed between apelin and glucose. According to the ROC analysis results, subfatin demonstrated a moderate diagnostic performance (AUC=0.792), apelin (AUC=0.875) and adipsin (AUC=0.851) showed good diagnostic performance, and adiponectin exhibited a very good diagnostic performance (AUC=0.946) in the diagnosis of pregnancy toxemia. In conclusion, alterations in BHBA and adipokine levels—particularly subfatin—play a significant role as potential biomarkers for early diagnosis and risk assessment of pregnancy toxemia. Developing a risk classification system based on adipokine levels could represent a new step in preventive medicine.