MAJÖR DEPRESİF BOZUKLUK TANILI HASTALARDA SERUM BDNF DÜZEYİ VE TRPC3 GENİNİN HASTALIK İLE OLASI İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ

Abstract

Beyin kaynaklı nörotrofik faktörün (BDNF) psikiyatrik bozuklukların patofizyolojisinde ve psikotropların etki mekanizmasında önemli roller oynadığı birçok çalışma tarafından gösterilmiştir. Literatür taramamıza göre kanonikal geçici reseptör potansiyel kanalı 3 (TRPC3) hakkında bildiklerimiz ise BDNF'ye nazaran çok daha azdır. Sunduğumuz bu tez çalışmasında depresyon tanılı bireylerde TRPC3 geni rs13121031 polimorfizminin; hastalık ve BDNF düzeyleri arasındaki olası ilişkisinin araştırılması ve sağlıklı kontrol olgularıyla karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışmaya Fırat Üniversitesi Hastanesi Psikiyatri Polikliniği'ne müracaat eden ve ayaktan tedavi gören 192 hasta ile sosyodemografik açıdan hasta grubuyla benzer özelliklere sahip 200 sağlıklı kontrol dahil edildi. Katılımcılara Sosyodemografik ve Klinik Veri Formu, Semptom Tarama Anketi 90 maddelik gözden geçirilmiş hali (SCL-90-R), Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ), Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) uygulandı. Sonrasında olgulardan venöz kan örneği alındı. Serum örneklerinden Enzyme Linked Immunosorbent Assay (ELISA) yöntemi kullanılarak BDNF düzeyleri çalışıldı. TRPC3 genindeki rs13121031 polimorfizm analizleri ise ABI 7500 Fast Real Time System cihazında TaqMan probları kullanılarak çalışıldı. Verilerin analizinde SPSS 22 paket programı kullanıldı. BDNF düzeyi, hastalık süresi <5 yıl olanlarda >5 yıl olanlara nazaran anlamlı surette yüksek bulundu (p<0,001). Hasta grubunda sigara içenlerde BDNF düzeyleri içmeyenlere nazaran anlamlı surette yüksek tespit edildi (p=0,037). BDNF düzeyi ile BAÖ, BDÖ ve yaş arasında negatif doğrultuda anlamlı korelasyon saptandı (r=-0,705; p<0,001) (r=-0,850; p<0,001) (r=-0,246; p=0,001). Hastalık süresi <5 yıl olanlarda >5 yıl olanlara nazaran BAÖ ve BDÖ puanları anlamlı surette düşük bulundu (p<0,001) (p<0,001). Hasta grubunda yaş ile BAÖ ve BDÖ arasında pozitif doğrultuda anlamlı korelasyon saptandı (r=0,158; p=0,029) (r=0,203; p=0,005). Ailede psikiyatrik hastalık öyküsü, hasta grubunda kontrol grubuna nazaran anlamlı surette yüksek tespit edildi (p<0,001). Hastalığın başlangıç yaşı ailede psikiyatrik hastalık öyküsü olanlarda olmayanlara nazaran anlamlı surette düşük bulundu (p<0,001). TRPC3 geni rs13121031 polimorfizm genotipleri açısından hasta ve kontrol grubunda anlamlı farklılık tespit edilemedi (p=0,373). Hasta grubunda genotipler ile BDNF düzeyleri, hastalık süresi ve ailede psikiyatrik hastalık öykü arasında anlamlı bir bağlantı bulunamadı (p=0,643) (p=0,598) (p=0,356). Gruplar arasında BDNF düzeyi bakımından anlamlı farklılık görülmedi (p=0,333). Sonuç olarak; BDNF düzeyleri ile hastalık süresi, yaş, sigara kullanımı, BAÖ ve BDÖ skorları arasında literatürle uyumlu olarak anlamlı ilişkiler saptandı. Ailede psikiyatrik hastalık öyküsü hasta grubunda anlamlı surette daha yüksek olmakla beraber hastalığın daha erken yaşta başlamasıyla ilişkili bulundu. MDB hastaları ve sağlıklı kontroller arasında TRPC3 geni rs13121031 polimorfizminin genotipleri, genotiplerin ise hastalık ve BDNF düzeyleri ile ilişkisi bakımından istatistiksel olarak anlamlı veriler elde edilemedi. Ancak çalışmamızın, MDB'de TRPC3 geni rs13121031 polimorfizminin, hastalık ve serum BDNF düzeyi arasındaki ilişkiyi irdeleyen ilk çalışma olması bakımından değerli olduğu kanısındayız. Sonuçları etkileyebilecek biyolojik faktörlerin minimuma indirildiği, daha fazla sayıda ve özellikle uzunlamasına çalışmalara ihtiyaç olduğu düşücesindeyiz. Anahtar Kelimeler: Majör Depresif Bozukluk, TRPC3, Polimorfizm, BDNF

Brain-derived neurotrophic factor (BDNF) has been demonstrated by many studies to have a significant role in the pathophysiology of psychiatric disorders and the action mechanism of psychotropic drugs. Based on our literature review, we know much less about transient receptor potential channel 3 (TRPC3) than about BDNF. The purpose of this thesis is to investigate the possible correlation between the TRPC3 gene polymorphism rs13121031 in individuals diagnosed with depression/disease and BDNF levels; and to compare it with healthy control individuals. The study included 192 patients who applied to the Fırat University Hospital Psychiatry Polyclinic and underwent outpatient treatment, and 200 healthy controls with similar sociodemogra"phic characteristics to the patient group. The participants were evaluated with the Sociodemographic and Clinical Data Form, the 90-item Revised Symptom Checklist (SCL-90-R), the Beck Anxiety Inventory (BAI), and the Beck Depression Inventory (BDI). Venous blood samples were then taken from the subjects. BDNF levels were examined using the Enzyme Linked Immunosorbent Assay (ELISA) method from serum samples. TRPC3 gene polymorphism rs13121031 analyses were performed using TaqMan probes on an ABI 7500 Fast Real Time System device. SPSS 22 package program was used for data analysis. BDNF levels were found to be significantly higher in patients with a disease duration of <5 years than those with a disease duration of >5 years (p<0,001). In the patient group, BDNF levels were significantly higher in smokers compared to non-smokers (p=0,037). A significant negative correlation was found between BDNF level and BAI, BDI and age (r=-0,705; p<0,001) (r=-0,850; p<0,001) (r=-0,246; p=0,001). BAI and BDI scores were found to be significantly lower in patients with a disease duration of <5 years than in patients with a disease duration of >5 years (p<0,001) (p<0,001). In the patient group, a significant positive correlation was found between age (r=0,158; p=0,029) and BDI (r=0,203; p=0,005). Family history of psychiatric illness was significantly higher in the patient group compared to the control group (p<0,001). Age at disease onset was found to be significantly lower in patients with a family history of psychiatric illness than in controls (p<0,001). No significant difference was found between the patient and control groups in terms of TRPC3 gene rs13121031 polymorphism genotypes (p=0,373). No significant correlation was found between genotypes and BDNF levels, disease duration and family history of psychiatric illness in the patient group (p=0,643) (p=0,598) (p=0,356). There was no significant difference between the groups in terms of BDNF levels (p=0,333). In conclusion, significant correlations were found between BDNF levels and duration of disease, age, smoking, BAI and BDI scores in accordance with the previous studies. The family history of psychiatric disease was significantly higher in the patient group and was found to be associated with an earlier onset of the disease. No statistically significant data were obtained in terms of the genotypes of TRPC3 gene rs13121031 polymorphism and the association of genotypes with the disease and BDNF levels between MDD (major depressive disorder) patients and healthy controls. However, we believe that our study is valuable since this is the first study to investigate the relationship between TRPC3 gene rs13121031 polymorphism, disease and serum BDNF levels in MDD. We believe that more studies, especially longitudinal ones in which biological factors that may affect the results are minimized, are needed. Keywords: Major Depressive Disorder, TRPC3, Polymorphism, BDNF