İlkokul öğrencilerinde dijital oyun bağımlılığı, öz düzenleme becerileri ve ders içi motivasyon arasındaki ilişkinin incelenmesi

Abstract

Bu araştırmanın amacı, ilkokul öğrencilerinin dijital oyun bağımlılığı düzeyleri ile öz düzenleme becerileri ve ders içi motivasyonları arasındaki ilişkileri incelemektir. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeline göre desenlenmiştir. Çalışma grubunu, 2025–2026 eğitim-öğretim yılında Hatay ili Antakya ilçesinde öğrenim gören ilkokul üçüncü ve dördüncü sınıf düzeyindeki toplam 340 öğrenci oluşturmaktadır. Örneklem, kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemiyle seçilmiştir. Verilerin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, Çocuklar İçin Dijital Oyun Bağımlılığı Ölçeği, Öz Düzenleme Becerileri Ölçeği ve Eğitimde Motivasyon Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistiklerin yanı sıra bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon analizi ve bootstrap temelli aracılık analizi uygulanmıştır. Araştırma bulgularına göre, erkek öğrencilerin dijital oyun bağımlılığı düzeylerinin kız öğrencilere göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu ayrıca kız öğrencilerin öz düzenleme becerileri ve içsel motivasyon düzeylerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Günlük oyun oynama süresi ile dijital oyun bağımlılığı arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Özellikle günde üç saat ve üzeri oyun oynayan öğrencilerin bağımlılık düzeylerinin riskli seviyede olduğu ve öz düzenleme becerilerinin anlamlı biçimde azaldığı tespit edilmiştir. Korelasyon analizleri, dijital oyun bağımlılığı ile öz düzenleme ve ders içi motivasyon arasında negatif; öz düzenleme ile ders içi motivasyon arasında ise pozitif yönlü ilişkiler olduğunu göstermiştir. Aracılık analizi sonuçları, dijital oyun bağımlılığının ders içi motivasyon ile hem doğrudan negatif bir ilişki sergilediğini hem de öz düzenleme becerileri aracılığıyla motivasyonu dolaylı yoldan negatif yönde yordadığını ortaya koymuştur. Bootstrap güven aralığı değerlerine göre öz düzenleme becerilerinin bu ilişkide kısmi aracı rolü üstlendiği sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak, öğrencilerin öz düzenleme becerileri ve içsel motivasyonlarının güçlendirilmesinin dijital oyun bağımlılığını azaltmada etkili olduğu değerlendirilmektedir. Anahtar Kelimeler: Bağımlılık, Dijital oyun, İlkokul öğrencileri, Motivasyon, Öz düzenleme

The aim of this study is to examine the relationships among primary school students' levels of digital game addiction, self-regulation skills, and in-class motivation. The study was designed using the relational survey model, a quantitative research method. The study group consisted of 340 third- and fourth-grade primary school students studying in the Antakya district of Hatay province during the 2025–2026 academic year. The sample was selected using the convenience sampling method. Data were collected through a Personal Information Form, the Digital Game Addiction Scale for Children, the Self-Regulation Skills Scale, and the Academic Motivation Scale. The data were analyzed using descriptive statistics, independent samples t-tests, one-way analysis of variance (ANOVA), Pearson correlation analysis, and bootstrap-based mediation analysis. The findings indicated that male students had significantly higher levels of digital game addiction than female students, while female students demonstrated higher levels of self-regulation skills and intrinsic motivation. A positive and significant relationship was identified between daily gaming duration and digital game addiction. In particular, students who played digital games for three hours or more per day were found to be at a risky threshold for addiction, and their self-regulation skills were significantly lower. Correlation analyses revealed negative relationships between digital game addiction and both self-regulation and in-class motivation, while a positive relationship was found between self-regulation and in-class motivation. The mediation analysis showed that digital game addiction was not only directly and negatively associated with in-class motivation, but also indirectly and negatively predicted in-class motivation through self-regulation skills. Based on the bootstrap confidence interval values, it was concluded that self-regulation skills played a partial mediating role in this relationship. Overall, the study suggests that strengthening students' self-regulation skills and intrinsic motivation may be effective in reducing digital game addiction. Key Words: Addiction, Digital game, Primary school students, Motivation, Self-regulation