ROMATOİD ARTRİT HASTALARINDA NÖROPATİ KOMPLİKASYONU İLE SERUM HSP27, LIPRIN ALFA 1, NGF, BDNF, NİTRİK OKSİT DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ

Abstract

Romatoid artrit (RA) kronik seyirli, otoimmün, başlıca eklem tutulumu ile seyreden toplumda sık görülen bir hastalıktır. Romatoid artritin eklem dışı belirtileri, hastalığın başlangıcında veya seyri sırasında ortaya çıkabilir, artmış morbidite ve mortalite ile ilişkilidir. Periferik nöropatinin edinsel nedenlerinden biri de RA'dır. Bu çalışmada, nöropati gelişen romatoid artrit hastalarında serum HSP27, liprin alfa 1, NGF, BDNF, NO düzeylerinde normal popülasyona ve nöropati gelişmeyen romatoid artrit hastalarına göre farklılık olup olmadığını belirlemek amaçlanmıştır. Çalışmaya, romatoid artrit nöropati komplikasyonu olmayan 30 hasta, romatoid artrit nöropati komplikasyonu olan 30 hasta ve sağlıklı 30 kontrol birey olmak üzere toplam 90 olgu dahil edilmiştir. ELİSA yöntemiyle bireylerin serum HSP27, liprin alfa 1, NGF, BDNF, NO düzeyleri ölçülüp; romatoid artrit hastaları için DAS28 aktivite skoru hesaplanmıştır. Serum HSP27, liprin alfa 1, NGF, BDNF düzeyleri RA hastalarında sağlıklı kontrollere kıyasla anlamlı daha düşük tespit edilmiştir (p<0,001). Aynı zamanda nöropati pozitif hastalarda diğer iki gruptan anlamlı derecede düşük olarak bulunmuştur. Serum NO düzeyleri kontrol grubunda, hasta grubuna göre anlamlı daha yüksek bulunmuştur (p<0,001); ancak hasta grupları arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Nöropati olan grupta, nöropati olmayan gruba göre DAS28 skoru anlamlı daha yüksek bulunmuştur (p<0,001). Gruplar arasında cinsiyet açısından anlamlı fark bulunmazken; yaş ortalaması açısından anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Nöropati olan grupta yaş ortalaması anlamlı daha yüksek bulunmuştur (p<0,001). HSP27, liprin alfa 1, NGF, BDNF moleküllerinin hastalık aktivitesiyle, nöropatiyle ilişkili olabileceği; biyobelirteç olarak kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.Rheumatoid arthritis is a chronic, autoimmune disease that is frequently seen in the community with mainly joint involvement. Extra-articular manifestations of RA may occur at the onset or during the course of the disease and are associated with increased morbidity and mortality. One of the acquired causes of peripheral neuropathy is RA. In this study, it was aimed to determine whether there is a difference in serum HSP27, liprin alpha1, NGF, BDNF, NO levels in rheumatoid arthritis patients with neuropathy compared to the normal population and rheumatoid arthritis patients without neuropathy. A total of 90 cases, including 30 patients without rheumatoid arthritis neuropathy complications, 30 patients with rheumatoid arthritis neuropathy complications, and 30 healthy controls, were included in the study. Serum HSP27, liprin alpha 1, NGF, BDNF, NO levels of individuals were measured by ELISA method; DAS28 activity score was calculated for RA patients. Serum HSP27, liprin alpha 1, NGF, BDNF levels were found to be significantly lower in RA patients compared to healthy controls (p<0.001). It was also found to be significantly lower in neuropathy positive patients than the other two groups. Serum NO levels were found to be significantly higher in the control group than in the patient group (p<0.001); however, no significant difference was found between the patient groups. The DAS28 score was found to be significantly higher in the group with neuropathy than in the group without neuropathy (p<0.001). While there was no significant difference between the groups in terms of gender; a significant difference was found in terms of mean age. The mean age was found to be significantly higher in the neuropathy group (p<0.001). HSP27, liprin alpha 1, NGF, BDNF molecules may be associated with disease activity and neuropathy; it was concluded that it can be used as a biomarker.