Çemişgezek Kasabasının Kuruluşu, Gelişmesi ve Fonksiyonları

Abstract

Çemişgezek, Doğu Anadolu Bölgesinin Yukarı Fırat Bölümü'nde yer alan Tunceli iline bağlı bir ilçenin merkezidir. İlçe merkezinin yerleşim alanı yaklaşık 1,25 km2 'dir. Tahar Çayı ilçenin en önemli akarsuyudur. Tarih boyunca kasaba nüfusu belirli bir büyüklükte kalmıştır. Bu durumun en önemli nedeni yüzey şekillerinin ekonomik faaliyetleri ve özellikle tarımı sınırlandırmasıdır. Cumhuriyet' ten sonra ilçe merkezinin nüfusu iki sayım yılı hariç (1945 ve 1985) sürekli olarak artış göstermiştir. Kasabanın kurulmuş olduğu alan yerleşmenin gelişmesi açısından uygun değildir. Yerleşim alanı doğuda Gedik Tepe, kuzeyde Deliteccal Deresi, batıda Tahar Çayı tarafından sınırlandırılmıştır. Bu nedenle tarihten günümüze kasaba yerleşimi çok fazla genişleyememiştir. Çemişgezek'in fonksiyonları ana hatlarıyla şöyledir; idari ve kültürel fonksiyonları bakımından çevresinde etki alanı oluştururken sosyal fonksiyon olarak sınırlı bir etki alanına sahiptir. Ticari fonksiyon olarak ilçe merkezi kırsal kesim üzerinde önemli bir etki alanına sahip ancak ilçe merkezi büyük ölçüde Elazığ'ın etkisi altındadır.