DİVAN-I HÜMAYUN MÜHİMME KAYITLARINA GÖRE 16. YÜZYILDA İMADİYYE HÜKÜMETİ

Abstract

Irak coğrafyası, tarihi çok eskilere giden kadim bir bölgedir. En eski devirlerden beri çeşitli medeniyetlere ev sahipliği yapmıştır. Irak'ın en önemli şehri olan Bağdat, İslam devrinde ilim, edebiyat, hukuk ve sanatın başkenti olarak nitelendirilirdi. Abbasiler hakimiyeti zamanında bir kısım beyler ve aşiretler komşu ülkelere sığınarak yeni idari bölgeler kurmuşlardır. Bunlardan birisi de El Badinan Emirliği'dir. Bu bölge yaklaşık beş asır Osmanlı hakimiyetinde kalmıştır. Bölge İmadiyye merkezlidir ve Osmanlı döneminde İmadiyye Hükümeti adıyla ocaklık bir sancak olarak idari taksimat içerisinde yer almıştır. "Divan-ı Hümayun Mühimme Kayıtlarına Göre 16. yüzyılda İmadiyye Hükümeti" isimli çalışmamızın ana kaynağı mühimme defterlerindeki hükümlerdir. Toplam 51 mühimme defteri taranmış ve 42 tanesinde İmadiyye ile ilgili hükümlere rastlanmıştır. 1555-1595 yıllarını kapsayan bu defterlerde İmadiyye Hükümeti'nin siyasi, sosyal ve askeri durumu ile ilgili 219 hüküm tespit edilmiş ve değerlendirilmiştir.

The geography of Iraq is an ancient region with a long history. It has hosted various civilizations since ancient times. Baghdad, the most important city of Iraq, was described as the capital of science, literature, law and art in the Islamic era. During the Abbasid rule, some beys and tribes took shelter in neighboring countries and established new administrative regions. One of them is the El Badinan Emirate. This region remained under Ottoman rule for about five centuries. The region is centered in Imadiye and during the Ottoman period, it was included in the administrative division as the Imadiyye Government as a ocak sanjak. Our study titled "Imadiye Government in the 16th Century According to the Records of the Divan-ı Hümayun Mühimme" its main source is the provisions in the Mühimme books. A total of 51 Mühimme books were scanned and provisions related to İmadiyye were found in 42 of them. In these books covering the years 1555-1595, 219 provisions related to the political, social and military situation of the İmadiyye Government were identified and evaluated.