SOSYAL BİLGİLER DERSİNDE TARİHİ ŞAHSİYETLERİN ROLÜNE İLİŞKİN ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİ

Abstract

İyi bir yurttaş yetiştirmede, tarih bilinci kazandırmada ve milli benlik duygusunun gelişiminde önemli bir yere sahip olan tarihî şahsiyetler, bir ya da daha fazla alanda kendini kanıtlamış, zaman ve mekân sınırlarını aşmış, toplum tarafından kabul edilmiş figürlerdir. Bu çalışmada Sosyal Bilgiler dersinde tarihî şahsiyetlerin rolüne ilişkin öğretmen görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma nitel türde olgubilimsel (fenomonolojik) desende yürütülmüştür. Bu kapsamda Elâzığ il merkezindeki devlet okullarında aktif olarak görev yapan 15 sosyal bilgiler öğretmeni seçilmiştir. Çalışma grubu olarak nitel araştırmaların doğasına uygun şekilde amaçsal örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Bu amaçla katılımcılarla bire bir görüşme yapılmıştır. Elde edilen bulgulara göre öğrencilere tarihî şahsiyetlerin öğretilmesinde öğretmenler kilit role sahiptir. Öğretmenlerin derslerde bir yazardan, bilim insanından, düşünürden bahsetmesi öğrencilerin bu şahsiyetleri içselleştirmesi açısından etkili olduğu tespit edilmiştir.Ayrıca tarihî şahsiyetlerin vatanseverlik, adalet, milli benlik vb. kavram ve değerleri kazandırmada etkili olduğu görülmüştür. En fazla Mustafa Kemal Atatürk, Fatih Sultan Mehmet, Metehan ve Seyit Onbaşı gibi şahsiyetlerin vatanseverlikleri üzerinde durulurken, adalet kavramı kapsamında Osmanlı Devleti ve Osmanlı Devleti’nin adaleti ön plana çıkmıştır. Estetik anlayışında en çok sanat ve mimari alanlara vurgu yapılırken ismi en çok geçen tarihî şahsiyet Mimar Sinan olmuştur. Öğrencilerin tarihî şahsiyetleri rol model almasında genel olarak televizyon dizilerinin yönlendirici etkisi öne çıkmıştır.