VİSKOZ AKIŞKANLI SÖNÜMLEYİCİLİ ÇELİK ÇERÇEVELİ BİR BİNANIN NÜMERİK OLARAK İNCELENMESİ

Abstract

Viskoz akışkanlı sönümleyiciler, yapıdaki deprem, rüzgar veya diğer titreşim kaynaklarının neden olduğu hareketleri kontrol etmek ve azaltmak amacıyla kullanılır. Enerji dönüşümü prensibine dayanan viskoz akışkanlı sönümleyiciler, hareket enerjisini sıvının viskozitesi ile ısı enerjisine dönüştürerek yapının hareketini güvenli bir şekilde kontrol altına alır. Bu sistemlerin kullanımı özellikle deprem riski bulunan ülkelerde oldukça yaygındır. Ülkemizde henüz yaygın olarak kullanılmayan sönümleyicilerin, zamanla daha fazla tercih edileceği öngörülmektedir. Bu alanda yapılan çalışmalarda, genellikle viskoz akışkanlı sönümleyici kullanılan yapıların nümerik analizlerine odaklanılmıştır. Ancak, nümerik analizlerde farklı sönüm tipleri ve sönüm oranlarının etkisini inceleyen çalışmalar oldukça sınırlıdır. Bu tez çalışmasında, sarsma tablası testleri gerçekleştirilen 5 katlı çelik bir bina hem viskoz sönümleyici kullanılmadan hem de viskoz sönümleyici kullanılarak modellenmiştir. Modellenen çelik binaların zaman tanım alanında dinamik analizleri gerçekleştirilmiş ve elde edilen sonuçlar deneysel sonuçlarla karşılaştırılmıştır. Ayrıca, farklı sönüm tipi ve sönüm oranları için elde edilen nümerik analizler ile deneysel sonuçlar karşılaştırılmıştır. Viskoz akışkanlı sönümleyiciler bulunan çelik yapıların nümerik analizinde kullanılacak sönüm tipleri ve sönüm oranları ile ilgili bazı sonuçlara ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Çelik bina, Viskoz akışkanlı sönümleyici, Nümerik analiz ve Sarsma masası testleri.

wind or other vibration sources. Based on the principle of energy conversion, liquid viscous dampers safely control the movement of the structure by converting the motion energy into heat energy with the viscosity of the liquid. The use of these systems is quite common, especially in countries with earthquake risk. It is predicted that dampers, which are not yet widely used in our country, will be preferred more in time. Studies in this field have generally focused on numerical analysis of structures using liquid viscous dampers. However, studies investigating the effect of different damping types and damping ratios in numerical analyses are quite limited. In this thesis, a 5-story steel building subjected to shake table tests is modeled both without and with viscous damping. Time history analysis of the modelled steel buildings are obtained and the results are compared with the experimental results. Additionally, numerical analysis obtained for different damping types and damping ratios are compared with experimental results. Some results about damping type and damping ratio for numerical analysis of steel structures with Viscous fluid dampers have been reached. Keywords: Steel structure, Viscous fluid dampers, Numerical analyses, Shaking table tests.