DEPREME DAYANIKLI YAPI ÜRETİMİNDE İNŞAAT İŞÇİLERİNİN FARKINDALIK DÜZEYLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Abstract

Türkiye, aktif deprem kuşağı üzerinde yer alan ve yapı güvenliğinin toplumsal düzeyde önem arz ettiği bir ülkedir. Bu tez çalışmasının amacı, depreme dayanıklı yapı üretim sürecinde işçilik kaynaklı yapı hasarlarının nedenlerini tespit etmek ve inşaat işçilerinin bu konudaki farkındalık düzeylerini belirlemektir. Çalışmanın temel hipotezi, işçilik uygulamalarındaki eksikliklerin bilgi yetersizliği veya ihmalden kaynaklandığı, bu durumun ise yapıların deprem performansını doğrudan etkilediğidir. Araştırmanın örneklemini, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremler sonrası Malatya ve Kahramanmaraş bölgelerinde yapı üretiminde görev alan 293 beton, 275 demir, 267 kalıp işçisi olmak üzere toplam 835 katılımcı oluşturmaktadır. Veriler, yapı üretim süreçlerine ilişkin farkındalık düzeylerini ölçmeye yönelik yapılandırılmış anket aracılığıyla toplanmıştır. SPSS programı kullanılarak yapılan analizlerde, işçilerin büyük bir kısmının yapı üretim süreci için gerekli temel yapısal bilgiye sahip olmadığı, proje detaylarını yeterince anlayamadığı ve şantiye uygulamalarında kritik teknik bilgileri eksik veya hatalı kullandığı belirlenmiştir. Bulgular, işçilerin eğitim ve uygulama odaklı bilinçlendirme programlarına ihtiyaç duyduğunu ortaya koymuştur. Sonuç olarak, yapıların depreme dayanıklılığı yalnızca mühendislik hesaplamalarına değil, sahada görev alan işçilerin bilgi düzeyine de bağlıdır. Bu doğrultuda, sahadaki iş gücüne yönelik sürdürülebilir eğitim ve denetim politikaları geliştirilmesi önerilmektedir.

Turkey is located on an active seismic belt, making structural safety a matter of significant societal importance. The aim of this thesis is to identify the causes of construction-related structural damage in the process of producing earthquake-resistant buildings and to determine the awareness levels of construction workers regarding this issue. The main hypothesis of the study is that deficiencies in workmanship stem from a lack of knowledge or negligence, which directly affects the seismic performance of buildings.The sample of the study consists of a total of 835 participants, including 293 concrete workers, 275 rebar workers, and 267 formwork workers, all of whom were involved in construction activities in the Malatya and Kahramanmaraş regions following the February 6, 2023, Kahramanmaraş-centered earthquakes. Data were collected through a structured questionnaire designed to assess awareness levels related to construction processes. Analyses conducted using the SPSS software revealed that a significant portion of the workers lacked fundamental structural knowledge, had limited understanding of project details, and frequently applied critical technical information incorrectly or inadequately on site.The findings indicate a clear need for education and application-oriented awareness programs targeting construction workers. In conclusion, the earthquake resistance of buildings depends not only on engineering calculations but also on the knowledge levels of the workers operating in the field. In this regard, the development of sustainable training and supervision policies for the construction workforce is strongly recommended.