Scopus veri tabanında stratejik iletişim konulu akademik araştırmaların bibliyometrik analizi

Abstract

Bu çalışma, stratejik iletişim alanındaki akademik üretimin eğilimlerini belirlemek amacıyla Scopus veri tabanında yer alan yayınların bibliyometrik analizini gerçekleştirmektedir. Bibliyometrik analiz, akademik çalışmaların sayısal olarak incelenmesini sağlayarak, belirli bir alandaki bilimsel üretimin zaman içindeki gelişimini, en çok yayın yapan yazarları, en fazla atıf alan çalışmaları, akademik iş birliklerini ve disiplinlerarası dağılımı ortaya koymaktadır. Çalışmada, 20 Şubat 2025 tarihinde, veri toplama sürecinde “strategic communication” anahtar kelimesi kullanılarak, Scopus veri tabanında indekslenen akademik çalışmalar taranmıştır. Analiz sürecinde, VOSviewer yazılımı kullanılarak ortak yazarlık, ortak atıf, anahtar kelime birlikteliği ve bibliyografik eşleşme analizleri gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonuçları, stratejik iletişim alanındaki akademik üretimin son yıllarda önemli bir artış gösterdiğini ve özellikle 2010 sonrası dönemde yayınların yoğunlaştığını ortaya koymaktadır. Akademik üretimin coğrafi dağılımı incelendiğinde, Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık ve Almanya’nın en fazla akademik yayına sahip ülkeler olduğu belirlenmiştir. En fazla atıf alan yazarlar arasında Zerfass, A., Grunig, J.E. ve Coombs, W.T. gibi isimler öne çıkarken, en çok yayın yapan dergiler International Journal of Strategic Communication ve Public Relations Review olarak tespit edilmiştir. Çalışmaların büyük bir kısmının sosyal bilimler ve işletme alanlarında yoğunlaştığı, ancak disiplinlerarası araştırmaların görece sınırlı olduğu görülmüştür. Bulgular ayrıca, stratejik iletişim alanındaki çalışmaların büyük çoğunluğunun İngilizce yayımlandığını ve Türkçe akademik üretimin olmadığını göstermektedir. Bu durum, yerel bağlamlara özgü iletişim modellerinin yeterince temsil edilmediğine işaret etmektedir. Çalışmanın sonuçları, disiplinlerarası iş birliklerinin artırılması, alternatif teorik yaklaşımların teşvik edilmesi ve bölgesel akademik katkıların güçlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Literatüre sağlanan katkıların yanı sıra, ilerleyen araştırmalarda Web of Science ve diğer akademik veri tabanlarıyla karşılaştırmalı analizler yapılması önerilmektedir