YAPAY ZEKA İLE ÜRETİLEN KADINLIK İMGELERİNİN SOSYAL MEDYADA YANSIMASI ÜZERİNE BİBLİYOMETRİK BİR İNCELEME

Abstract

Bu çalışma, 2018–2025 yılları arasında grafik tasarım, yapay zekâ, sosyal medya ve kadın temsili kesişiminde üretilen akademik literatürü bibliyometrik yöntemlerle analiz etmeyi amaçlamaktadır. Web of Science veri tabanında gerçekleştirilen tarama sonucunda, “social media”, “artificial intelligence”, “femininity”, “woman” ve “virtual beauty” anahtar terimleri kullanılarak elde edilen 121 yayın üzerinden analiz gerçekleştirilmiştir. Bibliyometrik analizde VOSviewer (v1.6.20) ve R Studio Bibliometrix paket programı kullanılmış; elde edilen veriler yayın türü, konu dağılımı, yazar işbirliği, anahtar kelime kümelenmeleri, kaynaklar ve ülke temelli üretim ağları üzerinden değerlendirilmiştir. Bulgular, yapay zekâ destekli görsel üretimlerin ve sosyal medya pratiklerinin kadın temsiline dair kalıpları yeniden ürettiğini göstermekte; aynı zamanda toplumsal cinsiyet ekseninde eleştirel sorgulama potansiyeli taşıyan yeni görsel anlatıların da ortaya çıkabileceğini göstermektedir. Yapay zekâ algoritmalarının her alana etki ettiği gibi kadın çalışmalarını da etkilediği yıl bazında çıkan sonuçlarda desteklenmektedir. Ayrıca çalışma, dijital çağda kadın imgesinin evrimine dair disiplinler arası bir bakış sunarak, yapay zekâ ve görsel iletişim alanlarındaki toplumsal cinsiyet temelli analizler için katkı sağlamayı hedeflemektedir.