TÜRK SOVYET İLİŞKİLERİNİN TÜRK BASININA YANSIMASI (1918-1990)

Abstract

Birinci Dünya Savaşı sırasında Çarlık Rusya'da yaşanan Bolşevik İhtilali sonrasında Sovyetler Birliği kurulmuştur. Türkiye'nin Milli Mücadele döneminde Sovyetlerle ilk ilişkiler başlamıştır. Özellikle Atatürk ve Lenin döneminde Türk-Sovyet ilişkileri olumlu gelişmiştir. Sovyet Rusya Lozan Barış Antlaşması'nda Türkiye'nin yanında yer almıştır. 1925 yılında Türkiye ve Sovyet Rusya arasında Dostluk ve Tarafsızlık Antlaşması imzalanmıştır. Ayrıca Boğazlarda Türk hâkimiyetini kesinleştiren Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nde de Sovyet Rusya'nın desteği olmuştur. Bu olay basında genişçe bir yer almıştır. Fakat Atatürk döneminden sonra ilişkiler bozulmuştur. İkinci Dünya Savaşı esnasında Türkiye'nin savaşa girmesi için Sovyet Rusya'nın Türkiye üzerinde baskısı olmuştur. İkinci Dünya Savaşı sonrasında Sovyet Rusya'nın Boğazlarda üs ve bazı toprak talepleri ilişkileri daha da bozmuştur. Bu konu Türk basınında geniş yer tutmuştur. Dalgalı bir seyir izleyen Türk-Sovyet ilişkileri Türkiye'nin NATO'ya girmesi ile birlikte daha da gerginleşmiştir. Kıbrıs konusunda ilk başlarda Rumları destekleyen Sovyet Rusya zamanla Türkiye ile aynı görüşü savunmuştur. Bu da ilişkilerin normalleşmesini sağlamıştır. Türk-Sovyet ilişkilerinin normalleşme sürecinde karşılıklı ziyaretler yaşanmıştır. Bu ziyaretler basında sıkça yer almıştır. 20 Ağustos 1991 tarihinde ise SSCB'de bir darbe yaşanmış ve SSCB yıkılmıştır. Türkiye Sovyetler Birliği'nin dağılması ile kurulan cumhuriyetlerle ilişkiler kurmuştur. Anahtar Kelimeler: Türkiye, Türk Basını, Bolşevik İhtilali, Sovyetler Birliği, Boğazlar, Dış Politika.

Soviet Union was established after the Bolshevik Revolution in Rusia during the First World War. First relations with Soviets have begun in the period of Turkish national struggle. Especially in the period of Atatürk and Lenin, Turkish-Soviey relations have developed positively. Soviet Russia has supported the Turkey in the Lausanne Peace Treaty. Between Turkey and Soviet Russia signed Friendship and Neutrality Treaty in 1925. In the Montreux Treaty has been the support of Soviet Russia. This situation has taken abroad place in the Turkish press. However relationships was distorted after the Atatürk period. Soviet Russia has been pressured Turkey to enter the war in the Second World War. Military bases inthe straits and territorial claims of Soviet Russia has been further distorted relations after the Second World War. This issue has been widely covered in the Turkish press. Turkish-Soviet relations have further deteriorated with Turkey's entry into NATO. Soviet Russia initially supported the Greeks, but later agreed with the Turks, on Cyprus issue. This has led to normalization of relations. In the normalization process of Turkish-Soviet relations has been reciprocal visits. These visits have been frequently featured in the press. On 20 August 1991 a military coup has been in Soviet Russia and the Soviet Union has destroyed. The disintegration of the Soviet Union has been a widely covered in the Turkish press. Turkey has established relationshipsthe new republics formed by disintegration of the Soviet Union. Key Words: Turkey, The Turkish Press, Soviet Union, Bolshevik Revolution, Straits, Foreign Policy.