MARMARA BÖLGESİ'NDE MİLLİ MÜCADELE'YE KARŞI ÇIKARILAN AYAKLANMALAR

Abstract

Türk halkı; Kişisel egemenliğe dayalı Osmanlı Devleti'nden millet egemenliğine dayalı Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşuna kadar çok uzun ve mücadele dolu yıllar geçirdi.Mustafa Kemal Atatürk önderliğinde birleşen Türk halkı, hem içte hem dışta düşmanlarla mücadele etmek zorunda kaldı. Dışta, yurdumuzu işgal eden emperyalist devletlerle bağımsızlık mücadelesi vermiş, içeride de saltanat yanlılarıyla ve saltanatın ve İtilafların kışkırttığı bazı bölgelerdeki Anadolu halkıyla mücadele etmiştir.Mustafa Kemal Atatürk'ün 19 mayıs 1919'da Samsun'a çıkmasıyla başlayan milli mücadele ateşinde Türk halkı; kadını,erkeği,yaşlısı,genci ,çocuğu bir amaç etrafında toplanmıştır.Amasya Genelgesi'nde temelleri atılan,Erzurum Kongresi'nde uygulamaya geçen milli egemenlik ilkesi; 23 Nisan 1920'de Büyük Millet Meclisi'nin açılmasıyla resmiyet kazanmış, Türk devletinin adı konmamakla beraber, devlet gibi hareket etmeye başlamıştır.Büyük Millet Meclisi açıldıktan sonra,milli mücadeleye karşı ülkenin dört bir yanında hem emperyalist devletlerin, hem de bizzat İstanbul Hükümeti'nin kışkırtmalarıyla ayaklanmalar başlamıştır. Marmara Bölgesi'nde; Ahmet Aznavur, Kuva-i İnzibatiye, Bolu, Düzce, Hendek, Adapazarı ayaklanmaları başlamıştır. Özelikle İngilizlerin kışkırtmaları ve İngiliz yanlısı olan Damat Ferit Paşa Hükümeti'nin kışkırtmaları, bu ayaklanmaların başlamasında etkili olmuştur.Bir Osmanlı Paşası olan Ahmet Anzavur, Çerkez asıllı olup,İngilizler ve İstanbul hükümetinden destek alarak Çanakkale ve Karesi çevresinde, Kuva-i Milliye birliklerini etkisiz hale getirmeye çalışmıştır. Boğazlar Bölgesi'nin güvenliğini sağlayarak İtilaf devletlerine ve onların işbirlikçisi olan İstanbul Hükümeti'nin çıkarlarına hizmet etti. Osmanlı Devleti'nin bölgede asayişi sağlayamaması, o bölgede Arnavut, Rum ve Pomaklarla olan mücadeleler, bazı eşkiyaların kendilerini Kuva-i Milliye gibi göstermeye çalışmaları, bazı Kuva-i Milliye şeflerinin halka kötü davranması bu ayaklanmaların başlamasında etkili olmuştur. Ahmet Anzavur'un ayaklanmasında İstanbul merkezli Cemiyet-i Ahmediye'nin de desteği olmuş, İngilizlerden de yüklü miktarda paralar alınmıştır.Marmara Bölgesi'nde çıkarılan bu ayaklanmalar da Çerkez milliyetçiliği ön plana çıkarılmaya çalışılmış, ancak ayaklanmanın bastırılmasında yine bir Çerkez olan Çerkez Ethem'in Kuva-i Seyyare birliklerinin katkısı olmuştur. Güçlükle bastırılan bu ayaklanmalar, bir yandan Büyük Millet Meclisi'nin otoritesini artırırken bir yandan da askeri gücünü azaltmıştır. Ayaklanmacılara kanan bazı bölge halkı ekonomik ve dini istismarla kandırıldığını anlamış, Milli mücadeleye destek vererek hem içte hem de dıştaki düşmanlara karşı tek vücut haline gelmiş, Kurtuluş Savaşı'nın başarıyla kazanılmasına destek olmuştur.Anahtar Kelimeler: Ahmet Anzavur, Kuvay-ı İnzibatiye, Çerkez Ethem, Milli Mücadele, AyaklanmaTurkish people, based on personal sovereignty to national sovereignty ,spent a very long and challenging years, until the founding of the Republic of Turkey. Turkish people United under the leadership of Kemal Ataturk, both inside and out had to struggle with the enemy.Outside, They gave independence struggle against imperialist power. Inside, they had to fight with reign partisans.With fire of national struggle beginning with the Mustafa Kemal Ataturk in Samsun on 19 May 1919, Turkish people; women, men, elderly, youth, children were gathered around a purpose.The principle of national sovereignty that laid the foundations at Amasya Circular implement at Erzurum Congress and formalized with the opening of the Parliament of Turkey on the 23 th April.Turkısh Gowerment was named,and started to act as a nation.After the Turkısh parlament was opened, commotions started to appear in all corners of the Turkey with the fomentation of the İstanbul goverment and imperialist nations.İn Marmara Region, Ahmet Aznavur, Kuva?i İnzibatiye, Bolu, Düzce, Hendek, Adapazarı Commotions appeared, especially Damat Ferit Pasha's, and British fomentations had a great role in these commotions.A pasha, named as Ahmet Anzavur Çerkez from Ottoman Empire, tried to make ineffective Kuva-i Milliye units round Çanakkale and kKaresi.by Ensuring the security of the Straits, serve the interests of the City Government and Allies with the supply that he took from British and İstanbul goverment .Ottoman Empire's failure to maintain the order and safety of the community, fights with Albanians, Greeks and Pomaks, some bandits's efforts to show themselves as Kuva-i Milliye was affective for the commotions to start. Also İstanbul based Cemiyet-i Ahmediye?s support was non - negligible and large sum of money was taken from the British.With these commotions, Circassian nationalism has been working to bring to the fore but, again a Circassian, Circassian Ethem`s troops contributed to suppression of these uprisings.Hardly suppressed uprisings one hand while increasing the authority of the Grand National Assembly on the one hand, reduced the military forces. Some people in the region has understood that they were cheated with economic and religious misuses. supporting the national fight against enemies both inside and outside, they banded together and supported the War of Independence wıch was gained with a great success.Key Words: Ahmet Aznavur, Kuvay-ı İnzibatiye, Çerkez Ethem, War of Independence, Commotions