FIRAT ÜNİVERSİTESİ SPOR BİLİMLERİ FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNİN EMPATİK EĞİLİMLERİNİN SPORDA TERCİH ETTİKLERİ LİDERLİK DAVRANIŞLARIYLA KARŞILAŞTIRILMASIA

Abstract

Uzun yıllardan beridir toplumları belirli hedefler etrafında toplayan ve başarıya götüren kişiler olarak ortaya çıkan kişilere "Lider" denilmeye başlanmıştır. Başarının elde edilmesinde "Liderlik" kavramı toplumların odak noktası haline gelmiştir. Liderlik kavramını etkileyen özellikler üzerinde durulmuş, bu özelliklerin kuramlar haline getirilmesi ile farklı görüşler ve lider tiplerinin çeşitleri ortaya konmuştur. Empati kavramı ise günümüzde, psikiyatri ve psikolojide, sık bir şekilde adı geçen önemli bir olgudur. Liderlik için empati çok önemli bir kavramdır. Empatinin liderliğin önemli bir bileşeni olmasında, takım çalışmalarının yaygınlaşması, hızla gelişen globalleşme akımı, yetenekli bireylere duyulan ihtiyacın artışı gibi nedenleri bulunmaktadır. Çalışmamızın konusu Fırat Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesinde öğrenim gören öğrencilerin empatik eğilimleri ile sporda tercih edilen liderlik davranışları arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Çalışmamızın örneklemini Antrenörlük bölümünden 100, Beden Eğitimi Öğretmenliği bölümünden 100, Yöneticilik bölümünden 100 ve Rekreasyon bölümünden 100 olmak üzere toplamda 400 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmamızda veri toplama aracı olarak Dökmen 'in 1988 yılında hazırladığı, Empatik Eğilim Ölçeği (EEÖ) ve Chelladurai ve Saleh'in 1980'de hazırladığı, Tiryaki'nin 2000 yılında güvenirlilik çalışması yapıp uyarladığı, Spor için Liderlik Ölçeğinin (SLÖ) tercih edilen lider davranışı formu kullanılmıştır. Araştırmamızda, var olan durumun ortaya çıkarılmasını amaçlayan betimsel ve ilişkisel taramaya dönük bir yöntem uygulanmıştır. Elde edilen verilerin istatiksel analizinde, değişkenlerin durumuna bağlı olarak bağımsız grup t testi, tek yönlü varyans analizi (Anova), Pearson Momentler Çarpım korelasyon tekniği kullanılmıştır. Varyans analizinin sonucuna göre farkın anlamlı çıktığı değişkenlerde farklılığın kaynağının belirlenmesi amacıyla Tukey testi yapılmıştır. Empatik eğilim puanları ile tercih edilen liderlik davranışlarının alt boyutları arasındaki ilişkinin cinsiyet, yaş, bölüm, sınıf, branş, spor geçmişi ve kaptanlık yapmış olma değişkenlerine göre değerlendirilmiştir. Çalışmamızın sonucunda; öğrencilerin empatik eğilim puanları ile tercih edilen lider davranışı alt boyutlarından olan demokratik davranış, eğitim öğretim ve otokratik davranış alt boyutları arasında anlamlı düzeyde bir ilişkiye rastlanmıştır. Pozitif geribildirim ve sosyal destek alt boyutları ile empatik eğilim puanları arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Anahtar Kelimeler: Beden Eğitimi, Spor, Eğitim, Liderlik, EmpatiThe Comparison Of Emphatic Tendencies Among The Students At The Firat University Sports Sciences Faculty With Their Desired Leadership Behaviour In this study, the relationships between the empathic trends of the students studying at Firat University Sports Sciences Faculty and leadership behaviour preferred in sports were investigated. The population of the study consists of a total of 400 students, of whom 100 students were at the department of Physical Education Teaching, 100 students at the training department, 100 students at the management department and 100 students at the recreation department. 148 of the students were female while 252 were male. In data collection, the Empathic Tendency Scale (ETS) prepared by Dökmen (1988) and the preferred leadership behaviour form of the Leadership Scale for Sport (LSS), which was prepared by Chelladurai and Saleh (1980) and adapted and tested for reliability by Tiryaki (2000), was used. Independent t test, one-way variance analysis, Pearson Correlation of Moments Multiplication technique were used to analyse the data depending on variables. Tukey test was conducted to determine the source of difference in data which were found significantly different as a result of the variance analysis. Tukey test was used to determine the source of the difference in the variables with significant difference according to the result of the variance analysis. The relationship between the empathic tendency scores and the sub-dimensions of the preferred leadership behaviors were evaluated according to gender, age, department, class, branch, sport and captainship background. As a result of our study; There was a significant relationship between the students' empathic tendency scores and the sub-dimensions of the preferred leadership behaviors; democratic behavior, education-training and autocratic behavior. There was no significant relationship between positive feedback and social support subscales and empathic tendency scores. Keywords: Physical Education, Sports, Education, Leadership, Empathy