Değişik tür balıklarda kan örneği alınması ve hematolojik metodların standardizasyonu

Abstract

1.Balıkların enfeksiyöz hastalıklarının epidemik seyretmeleri ve fazla miktarda ekonomik kayıplara neden olmalarından dolayi erken teşhis edilmeleri oldukça güçtür. Enfeksiyonun, erken devrelernide çoğu kez dikkati çekmemesi hematolojik muayene sonuçlarının önemini arttırmaktadır. Son yıllarda bu alandaki çalışmaların sayıları da buna paralel olarak artmaktadır.Ancak, balık kan yapısını çeşitli faktörlerin etkilemesi sonucu araştırıcıların sonuçlarında çelişkiler görülmektedir. Balık hematolojisi alanında değişik araştırıcıların çeşitli yöntemler kullanmaları farklı sonuç elde edilmesine neden olan diğer bir faktördür. Bu alanda yapılan araştırma sonuçlarının pratikte yararlı olabilmesi için normal değerlerin bilinmesi gerekmektedir. Bu nedenle, araştırmada özellikle ülkemizde ekonomik değeri olan beş tür tatlı su balığında kan alma yöntemlerini standardize etmeye ve alınan kan örneklerine hematolojik yöntemleri uyguluyarak balık kanı ile ilgili bazı değerler saptanmaya çalışılmıştır. 2. Deneylerde, en az iki yaşında olgun beş tür tatlı su balığı kullanılmıştır. Bunlar: Gökkuşağı alabalığı (Salmogairdneri Richardson), pullu ve aynalı sazan (Gyprinuacarpio,L.), yayın (Silurus -glanis L.) ve tatlı su kefalı (Leuciscus cephalus L) idi.Tuplam 165 balıktan değişik yöntemlerle kan alınârak hematolojik değerleri belirlendi.3. Balıklar canlı iken, elektroşokla, anestezi ile, başlarına darbe yapılarak hareketsiz hale getirildikten sonra; direkt kalpten, laparatomiyi takiben kalpten ve kuyruk kesilerek gerekli miktarda (3-8 ml) kan alındı. 4. Alabalık ve sazanların sağ solungaçları kaldırıldıktan sonra Cleithrum kemiğinin oluşturduğu vemerin hemen önünden alt üçte bir mesafeden hipodermik iğne ile yatay düzleme 40-45 derecelik bir açı oluşturularak kalbe girilip kan alma ve tüm balıklarda laparatomiden sonra kalbe girilerek kan alma yöntemleri geliştirildi(Resil 1-3). 5. Eritrosit, lökosit ve trombosit sayımları Natt Herrick solüsyonu ile Thoma lamında; hemoglobin miktarının belirlenmesi asit hematin (Sahli) ve cyanmethemoglobin yöntemleriyle; hematokrit değer mikro hematokrit yöntemle; MOV, MCH, ve MGHC değerleri özel formülleriyle; sedimantasyon hızı Westergreen yöntemiyle; eritrosit ozmotik direnci değişik yoğunluktaki hipotonik tuz eriyiklerinde; pıhtılaşma süresi saat camında yapıldı. Lövosit formülü için frotiler May-Grünwald-Giemsa karışık boyama yöntemiyle boyanarak lökosit tipleri ve oranları belirlendi(Resim 6-15).6.Kan serumu total proteinibiüret yöntemiyle spektrofotometrik olarak saptandı.7.Balıkların total uzunlukları, ağırlıkları, mide dolgunlukları ölçüldü; parazit yönünden incelendiler, 8.Balıkların içinde yaşadıkları göletlerin suyunun kimyasal analizleri yapıldı, 9.Elde edilen verilerin ortalama değerleri ve standart hataları saptandı(Tablo 1-13). 10. Elde edilen sonuçlar literatür bilgilerinin ışığı altında değerlendirilmiş ve karşılaştırılmaları yapılmıştır.